HAKKINDA ÜROLOJİK KANSERLER ÜROLOJİK HASTALIKLAR TANI YÖNTEMLERİ AMELİYATLAR BLOG İLETİŞİM
HAKKINDA
Özgeçmiş Yayınlar Galeri CV English
ÜROLOJİK KANSERLER
Prostat Kanseri Yüzeysel Mesane Kanseri Kasa İnvaziv Mesane Kanseri Böbrek Kanseri Adrenal Tümörler Testis Kanseri Üst Üriner Sistem Kanseri Penis Kanseri
ÜROLOJİK HASTALIKLAR
İyi Huylu Prostat Büyümesi Taş Hastalıkları Kronik Prostatit İnfertilite (kısırlık) Erektil Disfonksiyon (Sertleşme Sorunu-İktidarsızlık) İdrar Kaçırma (İnkontinans) Varikosel Ürolojik Enfeksiyonlar Genital Siğil (HPV enfeksiyonu) Genital Siğil Tedavisi Hipogonadizm Penis Eğriliği (penil kurvatür) Ürolojik Travma Çocuk Ürolojisi Üretra Darlığı Şok Dalga Tedavisi (ESWT)
TANI YÖNTEMLERİ
İdrar Tahlili İdrar Kültürü Prostat Spesifik Antijen (PSA) Üriner Ultrasonografi Transrektal Ultrasonografi (TRUS) TRUS ile Prostat Biyopsisi Ürodinami Üroflovmetri Sistoskopi Retrograt Piyelografi Spermiogram (Semen Analizi) Multiparametrik MRG Prostat Füzyon Biyopsisi PET Tomografi Penis İçi Enjeksiyon Testleri
AMELİYATLAR
Radikal Prostatektomi Radikal Sistektomi Radikal Nefrektomi Laparoskopik Ürolojik Ameliyatlar Transüretral Prostatektomi (TURP) Plazma Kinetik Prostat Ameliyatı Thulium Lazer Prostat Ameliyatı (ThuLEP) Açık Prostat Ameliyatı Transüretral Mesane tümörü (TUR-mt) Perkütan Nefrolitotomi Üreterorenoskopi RIRS Mikroskopik Varikoselektomi TOT/TVT Endosopik Mesane Taşı İntersitisyel Sistitte Hidrodistansiyon Sünnet Yenidoğan Sünneti Kapalı Böbrek Taşı Ameliyatı Kapalı Prostat Ameliyatı
BLOG
İLETİŞİM

RIRS, böbreğin içerisindeki taşların doğal idrar yolundan girilerek tedavi edildiği minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir. İngilizce “Retrograde Intrarenal Surgery” ifadesinin baş harflerinden oluşur. Türkçede retrograd intrarenal cerrahi veya RİRC olarak adlandırılabilse de tıbbi kullanımda RIRS kısaltması daha yaygındır.

RIRS Nasıl Yapılır?

İşlem sırasında ciltte kesi yapılmaz ve böbreğe dışarıdan bir giriş yolu oluşturulmaz. Üretradan mesaneye, mesaneden üretere ve ardından böbreğin idrarı topladığı boşluklara kadar ilerlenir. Böbrek içindeki taşlar fleksibl üreterorenoskop adı verilen kıvrılabilir, ince ve kameralı bir cihazla görülür. Taşlar çoğunlukla lazer enerjisi kullanılarak küçük parçalara ayrılır, tozlaştırılır veya uygun parçalar özel araçlarla dışarı alınır.
RIRS, özellikle küçük ve orta büyüklükteki böbrek taşlarının tedavisinde kullanılan yöntemlerden biridir. Ancak uygulanacak tedavi yalnızca taşın çapına göre belirlenmez. Taşın sayısı, sertliği, böbrekteki konumu, böbrek anatomisi, enfeksiyon durumu, hastanın kanama riski ve daha önce uygulanan tedaviler birlikte değerlendirilir. Avrupa ve Amerikan üroloji kılavuzları, taş özellikleri ile idrar yolu anatomisinin ayrıntılı değerlendirilmesini cerrahi yöntem seçiminin temel unsurlarından biri olarak kabul etmektedir.


Retrograd İntrarenal Cerrahi Ne Anlama Gelir?


RIRS adını işlemin uygulanma yönünden ve böbrek içinde gerçekleştirilmesinden alır.
“Retrograd”, idrarın normal akış yönünün tersine ilerlenmesini ifade eder. İdrar normalde böbrekten üreter yoluyla mesaneye ve buradan üretra aracılığıyla vücut dışına akar. RIRS sırasında ise cerrahi cihaz üretradan mesaneye, mesaneden üretere ve üreterden böbreğe doğru ilerletilir.
“İntrarenal”, işlemin böbreğin içerisindeki idrar toplama sisteminde yapıldığını belirtir. Bu sistem böbrek pelvisi ve kaliks adı verilen boşluklardan oluşur. Fleksibl üreterorenoskop farklı yönlere kıvrılabildiği için böbreğin üst, orta ve alt bölümlerindeki kalikslere ulaşabilir.
“Cerrahi” ifadesi ise taşın yalnızca görüntülenmediğini; lazerle kırılması, tozlaştırılması veya çıkarılması gibi tedavi edici işlemlerin de gerçekleştirildiğini gösterir.


RIRS açık ameliyat mıdır?


RIRS açık ameliyat değildir. Karın veya bel bölgesinde cerrahi kesi oluşturulmaz. Böbreğe PNL ameliyatında olduğu gibi cilt üzerinden bir trakt da açılmaz. Cerrahi aletler doğal idrar yolundan ilerletilir.
Cilt kesisi bulunmaması, işlemin risksiz olduğu anlamına gelmez. Üreterde zedelenme, enfeksiyon, kanama, taşın tamamen temizlenememesi veya geçici Double-J stent gereksinimi gibi durumlar ortaya çıkabilir.


RIRS ile fleksibl üreterorenoskopi aynı mıdır?


Fleksibl üreterorenoskopi, kıvrılabilen bir endoskopla üst üreterin ve böbreğin iç kısmının incelenmesini ifade eder. Bu cihazla böbrek taşı tedavisi yapıldığında işlem RIRS olarak adlandırılır.
Başka bir ifadeyle fleksibl üreterorenoskopi kullanılan tekniği, RIRS ise bu teknikle böbrek içerisinde gerçekleştirilen cerrahi taş tedavisini tanımlar.


Böbrek Taşı Nedir?


Böbrek taşları, idrarda çözünmüş hâlde bulunan minerallerin ve diğer maddelerin kristalleşerek birikmesiyle oluşan sert yapılardır. Taş oluşumunda yetersiz sıvı alımı, beslenme alışkanlıkları, genetik yatkınlık, bazı metabolik hastalıklar, idrar yolu enfeksiyonları ve böbreğin anatomik özellikleri etkili olabilir.
En sık rastlanan taş türleri şunlardır:

Taşın kimyasal yapısı, lazerle kırılma süresini ve ameliyat sonrasında uygulanacak koruyucu tedaviyi etkileyebilir. Bu nedenle çıkarılan taş parçalarının analiz edilmesi, yeniden taş oluşma riskine yönelik kişisel bir plan hazırlanmasına yardımcı olabilir. EAU kılavuzu, taş hastalığının değerlendirilmesinde taş bileşimi ve tekrarlama riskine göre metabolik incelemeye yer vermektedir.


RIRS Hangi Durumlarda Tercih Edilir?


RIRS, en sık böbrek içinde bulunan ve müdahale gerektiren taşların tedavisinde kullanılır. Yaklaşık 1 cm büyüklüğündeki taşlarda etkili bir seçenek olabilir ancak yöntem yalnızca bu büyüklükteki taşlarla sınırlı değildir.
RIRS şu durumlarda değerlendirilebilir:

Tedavi seçimi yapılırken taşın büyüklüğünün yanında yoğunluğu, böbreğin hangi bölümünde bulunduğu ve doğal idrar yolundan güvenli biçimde ulaşılabilir olup olmadığı değerlendirilir.


Böbrek taşı kaç santimetre olduğunda RIRS yapılır?


RIRS için bütün hastalarda geçerli tek bir taş boyutu sınırı bulunmaz. Yaklaşık 1 cm büyüklüğündeki böbrek taşları yöntemin sık uygulandığı gruplardan biridir. Bir ile iki santimetre arasındaki birçok taşta da taşın konumuna ve hastanın özelliklerine göre RIRS uygulanabilir.
Toplam taş yükü 2 cm'den büyük olduğunda PNL, çoğunlukla daha yüksek tek seans taş temizleme olasılığı nedeniyle öncelikli seçenek olarak değerlendirilir. Bununla birlikte PNL'nin uygun olmadığı, kanama riskinin önem taşıdığı veya hastanın daha az invaziv yöntemi tercih ettiği seçilmiş durumlarda RIRS birden fazla seans hâlinde uygulanabilir.


İki santimetreden büyük taşlarda RIRS uygulanır mı?


İki santimetreden büyük böbrek taşlarında RIRS teknik olarak uygulanabilir. Ancak taş yükü arttıkça lazerle kırma süresi uzayabilir, böbrekte taş parçası kalabilir ve ikinci ya da üçüncü bir ameliyat gerekebilir.
Bu nedenle hastaya PNL'nin tek seansta daha yüksek taş temizliği sağlayabileceği, RIRS'nin ise cilt kesisi gerektirmemesine karşılık aşamalı tedavi gerektirebileceği anlatılmalıdır. Hangi yöntemin uygun olduğu yalnızca taş çapına değil, hastanın genel sağlık durumuna ve böbreğin anatomisine göre belirlenir.


Çok sayıda böbrek taşı RIRS ile temizlenebilir mi?


Böbreğin farklı kalikslerinde bulunan birden fazla taşa fleksibl cihazla ulaşılabilir. Ancak taşların toplam büyüklüğü ve böbrek içindeki dağılımı işlem süresini etkiler.
Bütün taşların tek seansta temizlenmesi güvenli görünmüyorsa ameliyat aşamalı olarak planlanabilir. Uzun işlem süresinden ve böbrek içi basıncın aşırı yükselmesinden kaçınılması, enfeksiyon ve diğer komplikasyonların azaltılması açısından önemlidir.


Alt pol böbrek taşlarında RIRS uygulanır mı?


RIRS, böbreğin alt polünde bulunan taşlarda kullanılabilir. Fleksibl cihazın ucu alt kalikse yönlendirilebilir. Ancak alt kaliksin böbrek pelvisine bağlandığı açı dar, uzun veya kıvrımlıysa taşa ulaşmak ve lazerle çalışmak zorlaşabilir.
Bazı durumlarda taş basket yardımıyla alt kaliksten daha uygun bir bölgeye taşınarak kırılabilir. ESWL başarısını azaltan olumsuz alt pol anatomisinin bulunduğu hastalarda RIRS değerlendirilebilecek seçeneklerden biridir.


ESWL ile kırılamayan taşlarda RIRS yapılır mı?


ESWL, vücut dışından gönderilen şok dalgalarıyla taşın parçalanmasını amaçlar. Çok sert, yoğun veya alt polde yerleşmiş taşlar ESWL'ye yeterli yanıt vermeyebilir. Parçalanan taşların idrarla dışarı atılamaması da tedavinin tamamlanmasını engelleyebilir.
Bu durumlarda RIRS ile taş doğrudan görülerek lazerle kırılabilir ve uygun parçalar dışarı alınabilir.


RIRS Her Böbrek Taşı İçin Uygun mudur?


RIRS birçok böbrek taşında kullanılabilse de her hasta için en uygun yöntem değildir. Çok büyük veya geyik boynuzu şeklindeki taşlarda PNL çoğunlukla daha etkili olabilir. Üreterin çok dar olduğu, aktif enfeksiyon bulunan veya böbreğe güvenli erişimin sağlanamadığı durumlarda işlem ertelenebilir veya farklı bir yöntem seçilebilir.


Aktif idrar yolu enfeksiyonunda RIRS yapılır mı?


Aktif idrar yolu enfeksiyonu bulunan hastada taşın lazerle kırılması, bakterilerin kana geçmesine ve ciddi enfeksiyon gelişmesine yol açabilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde idrar tahlili ve gerekli durumlarda idrar kültürü yapılır.
Taş böbreği tıkıyor ve hastada ateşli enfeksiyon bulunuyorsa öncelikle Double-J stent veya nefrostomiyle böbreğin drenajı sağlanabilir. Asıl taş ameliyatı enfeksiyon kontrol altına alındıktan sonra gerçekleştirilir. Güncel kılavuzlar, enfekte ve tıkalı üriner sistemin acil drenaj gerektiren bir durum olduğunu vurgular.


Üreter çok darsa RIRS yapılabilir mi?


Bazı hastalarda üreter, fleksibl cihazın veya üreteral giriş kılıfının güvenli biçimde geçmesine izin vermeyebilir. Üreteri zorlayarak geçmeye çalışmak yaralanma ve sonradan darlık gelişme riskini artırabilir.
Bu durumda yalnızca Double-J stent yerleştirilerek işlem sonlandırılabilir. Stent üreterin pasif biçimde genişlemesine yardımcı olur ve RIRS birkaç gün veya hafta sonra yeniden planlanabilir.


Kan Sulandırıcı Kullanan Hastalarda RIRS Yapılabilir mi?


RIRS sırasında böbreğe cilt üzerinden bir giriş yolu açılmaması, PNL'ye kıyasla kanama bakımından bazı hastalarda avantaj sağlayabilir. Bununla birlikte kan sulandırıcı kullanan her hastada ilaca devam edilerek güvenle ameliyat yapılabileceği söylenemez.
İlacın türü, hangi hastalık nedeniyle kullanıldığı, ilacın kesilmesi hâlindeki pıhtı riski, taşın büyüklüğü ve işlemin tahmini süresi birlikte değerlendirilmelidir. Kan sulandırıcı ilaçlar hasta tarafından kendiliğinden bırakılmamalı veya dozları değiştirilmemelidir. EAU ve AUA taş kılavuzları, antitrombotik tedavi altında uygulanacak taş cerrahisinin hastaya ve işleme özgü planlanmasını esas almaktadır.


RIRS Öncesinde Hangi Tetkikler Yapılır?


RIRS öncesinde taşın özelliklerini ve hastanın ameliyata uygunluğunu değerlendirmek amacıyla görüntüleme ve laboratuvar incelemeleri yapılır.
Kontrastsız bilgisayarlı tomografi; taşın büyüklüğünü, sayısını, yoğunluğunu, böbrekteki yerini ve böbrek anatomisini değerlendirmede sık kullanılan yöntemlerden biridir. Tomografi aynı zamanda üreterde ek taş, darlık veya böbrekte şişme bulunup bulunmadığını gösterebilir.
Ameliyat öncesinde şu incelemeler istenebilir:

İdrar kültüründe bakteri üremesi saptanırsa uygun antibiyotik tedavisi planlanabilir. Hastanın kullandığı ilaçlar, bilinen alerjileri, daha önce geçirdiği taş ameliyatları ve anestezi sorunları işlem öncesinde doktora bildirilmelidir. Taş özellikleri ile idrar yolu anatomisinin doğru değerlendirilmesi, uygun ve güvenli cerrahi yöntemin seçilmesinde temel öneme sahiptir.


RIRS Nasıl Yapılır?


RIRS çoğunlukla genel anestezi altında gerçekleştirilen endoskopik bir böbrek taşı ameliyatıdır. İşlem sırasında karın, bel veya sırt bölgesinde kesi yapılmaz. Cerrahi aletler doğal idrar yolundan ilerletilir.
İlk aşamada üretradan mesaneye girilir ve taşın bulunduğu böbreğe ait üreter ağzı belirlenir. Üreter içerisine ince bir kılavuz tel yerleştirildikten sonra fleksibl üreterorenoskop böbreğe doğru ilerletilir. Bazı hastalarda cihazın tekrar tekrar girip çıkarılmasını kolaylaştıran üreteral giriş kılıfı kullanılabilir.
Fleksibl üreterorenoskop böbreğin idrarı topladığı pelvis ve kaliks adı verilen boşluklarda hareket ettirilebilir. Taş görüldüğünde lazer enerjisi kullanılarak küçük parçalara ayrılabilir veya ince toz hâline getirilebilir. Uygun büyüklükteki parçalar basket adı verilen ince araçlarla dışarı alınabilir.
İşlem tamamlandıktan sonra üreterin durumu, taş kalıntıları, kanama ve idrar akışı değerlendirilir. Gerekli görülürse böbrekle mesane arasına geçici bir Double-J stent yerleştirilir.


RIRS sırasında ciltte kesi yapılır mı?


RIRS doğal idrar yolundan gerçekleştirildiği için ciltte cerrahi kesi oluşturulmaz. Bu yönüyle PNL'den ayrılır. PNL'de bel bölgesinden böbreğe küçük bir giriş yolu açılırken RIRS'de üretra, mesane ve üreter üzerinden böbreğe ulaşılır.
Cilt kesisi bulunmaması ameliyat sonrasında hiç ağrı veya tahriş olmayacağı anlamına gelmez. Üretra, mesane ve üreterde geçici hassasiyet oluşabilir. Double-J stent takılmışsa stente bağlı yan ağrısı, sık idrara çıkma ve idrarda kan görülebilir.


İdrar kanalından böbreğe nasıl ulaşılır?


Hasta anestezi altındayken ince bir endoskop üretradan mesaneye ilerletilir. Mesane içinde sağ ve sol üreter ağızları görülür. Tedavi edilecek böbreğe ait üreter ağzından kılavuz tel geçirilerek böbreğin toplayıcı sistemine ulaşılır.
Fleksibl üreterorenoskop, kılavuz tel üzerinden veya uygun teknikle doğrudan üreter içerisine yönlendirilebilir. Üreterin yapısı, darlık bulunup bulunmaması ve daha önce stent takılmış olması cihazın ilerlemesini etkileyebilir.


Kılavuz tel neden kullanılır?


Kılavuz tel, üreter ve böbreğe güvenli bir erişim hattı oluşturur. Fleksibl cihazın ilerletilmesine, giriş kılıfının yerleştirilmesine ve ameliyat sonunda Double-J stent takılmasına yardımcı olabilir.
Bazı işlemlerde güvenlik amacıyla ikinci bir tel bırakılabilir. Kılavuz telin doğru konumu floroskopi veya farklı görüntüleme yöntemleriyle kontrol edilebilir.


Üreteral giriş kılıfı nedir?


Üreteral giriş kılıfı, fleksibl üreterorenoskopun içerisinden tekrar tekrar geçirilmesine imkân veren ince bir çalışma kanalıdır. Kılıf üreterden böbreğe kadar yerleştirilebilir.
Giriş kılıfının olası yararları şunlardır:

Bununla birlikte kılıfın zorlanarak yerleştirilmesi üreter duvarında yaralanmaya neden olabilir. Üreterin dar olduğu hastalarda daha ince bir kılıf kullanılabilir, kılıfsız çalışılabilir veya yalnızca Double-J stent takılarak ameliyat daha sonraki bir tarihe ertelenebilir. Güncel EAU kılavuzu, giriş kılıflarının görüşü ve sıvı çıkışını iyileştirebileceğini ancak yerleştirme sırasında üreter yaralanması riski nedeniyle dikkatli kullanılması gerektiğini belirtmektedir.


Üreter dar çıkarsa ne yapılır?


Üreterin fleksibl cihazın veya giriş kılıfının geçişine izin vermediği durumlarda zorlayıcı ilerleme yapılmamalıdır. Aşırı güç uygulanması üreterde yırtılma, delinme veya daha sonra darlık gelişme riskini artırabilir.
Bu durumda üretere geçici bir Double-J stent yerleştirilerek işlem sonlandırılabilir. Stent üreterin zaman içinde pasif biçimde genişlemesine yardımcı olur. RIRS birkaç gün veya hafta sonra yeniden planlanabilir.
Ameliyatın ertelenmesi başarısızlık anlamına gelmez. Amaç üreterin güvenliğini koruyarak ikinci işlemde böbreğe daha kolay ulaşmaktır.


Fleksibl Üreterorenoskop Nedir?


Fleksibl üreterorenoskop, ince ve kıvrılabilir bir endoskopik cihazdır. Ucundaki kamera ve ışık sistemi sayesinde böbreğin toplayıcı sistemi görüntülenebilir. Cihazın uç kısmı farklı yönlere hareket ettirilebildiği için böbreğin üst, orta ve alt kalikslerine ulaşılabilir.
Cihazın içerisinde lazer fiberi, basket ve farklı cerrahi araçların geçirilebildiği bir çalışma kanalı bulunur. Aynı kanaldan görüş sağlamak amacıyla yıkama sıvısı da verilebilir.


Dijital fleksibl üreteroskop ne demektir?


Dijital fleksibl üreteroskoplarda görüntü sensörü cihazın uç kısmında bulunur. Bu sistemler yüksek çözünürlüklü görüntü sağlayabilir. Fiberoptik cihazlarda ise görüntü ince fiberler aracılığıyla dışarı taşınır.
Her iki cihaz türüyle de RIRS uygulanabilir. Kullanılan cihazın tek kullanımlık veya tekrar kullanılabilir olması ameliyatın temel hedefini değiştirmez. Sonuç; taşın özellikleri, cihazın doğru kullanılması ve cerrahi deneyim gibi birçok etkene bağlıdır.


Böbreğin bütün kalikslerine ulaşılabilir mi?


Fleksibl cihaz böbreğin birçok bölümüne yönlendirilebilir. Ancak böbreğin anatomik yapısı bazı kalikslere erişimi zorlaştırabilir.
Özellikle alt kaliksin böbrek pelvisine bağlandığı açının dar olması, uzun kaliks boynu ve cihazın lazer fiberiyle birlikte daha az kıvrılabilmesi işlemi güçleştirebilir. Taşın doğrudan kırılması zor görünüyorsa basketle daha uygun bir kalikse taşınması düşünülebilir.


Böbrek Taşı RIRS ile Nasıl Kırılır?


Taş böbrek içinde görüldüğünde, fleksibl üreterorenoskopun çalışma kanalından lazer fiberi ilerletilir. Lazer fiberinin ucu doğrudan taşın karşısında ve kamera görüntüsü altında tutulur.
Lazerin enerji, frekans ve atım süresi ayarları taşın büyüklüğüne, sertliğine ve uygulanacak tekniğe göre belirlenir. Taş küçük parçalara bölünebilir veya toz hâline getirilebilir.


Taş parçalama ile tozlaştırma arasındaki fark nedir?


Taş parçalama tekniğinde taş, basketle tutulup çıkarılabilecek büyüklükte parçalara ayrılır. Bu yöntemde taş parçalarının önemli bölümü ameliyat sırasında dışarı alınabilir.
Tozlaştırma tekniğinde ise düşük enerjili ve sık lazer atımlarıyla taş çok küçük parçacıklara dönüştürülür. Bu parçaların idrarla kendiliğinden atılması beklenir.
Hangi tekniğin tercih edileceği taşın sertliğine, büyüklüğüne, böbrekteki yerine ve ameliyat süresine göre değişebilir. Aynı ameliyatta iki yöntem birlikte de kullanılabilir.


Holmium:YAG lazer nedir?


Holmium:YAG lazer, idrar yolu taşlarının endoskopik tedavisinde uzun süredir kullanılan bir enerji sistemidir. Çeşitli taş türlerini parçalamak ve tozlaştırmak amacıyla farklı enerji ayarlarında kullanılabilir.
Lazer fiberinin çevre dokulara doğrudan temas etmemesine ve enerjinin taş üzerinde uygulanmasına dikkat edilir.


Thulium fiber lazer nedir?


Thulium fiber lazer, farklı frekans ve düşük enerji ayarlarında çalışabilen daha yeni lazer teknolojilerinden biridir. Taşın ince parçacıklara dönüştürülmesi ve daha küçük çaplı fiberlerle çalışma olanağı sağlayabilir.
Belirli bir lazer sisteminin her hastada kesin olarak daha üstün olduğu söylenemez. Taşın yapısı, cerrahi teknik ve kullanılan ayarlar sonuçları etkiler.


Basket ile taş çıkarılması ne demektir?


Basket, ucunda ince tellerden oluşan küçük bir tutucu mekanizma bulunan endoskopik alettir. Taşın tamamı veya lazerle ayrılan parçalar basketle kavranarak böbrekten ve üreterden dışarı çıkarılabilir.
Büyük parçaların zorla çekilmesi üreterde yaralanmaya yol açabileceğinden yalnızca güvenli büyüklükteki parçalar çıkarılır. Daha büyük parçalar lazerle tekrar küçültülebilir.


Alt poldeki taş başka kalikse taşınabilir mi?


Alt kalikste bulunan bir taşa lazerle uygun açıyla ulaşmak mümkün değilse taş basketle daha geniş ve daha uygun konumdaki bir kalikse taşınabilir. Ardından lazerle parçalanabilir.
Bu yaklaşım fleksibl cihazın aşırı kıvrılmasını, cihaz hasarını ve lazer fiberinin çevre dokulara istenmeyen biçimde temas etmesini azaltmaya yardımcı olabilir.


RIRS Sırasında Böbrek İçi Basınç Neden Önemlidir?


Böbrek içinde net görüntü elde edilebilmesi için işlem sırasında steril yıkama sıvısı kullanılır. Bu sıvı böbreğin toplayıcı sistemini genişletir ve taş parçalarının görülmesini kolaylaştırır.
Sıvının böbreğe yüksek basınçla verilmesi ve yeterince dışarı çıkamaması böbrek içi basıncı yükseltebilir. Yüksek basınç, enfeksiyon bulunan idrarın veya bakterilerin böbrek dokusu ve dolaşıma geçme riskini artırabilir.
Bu nedenle cerrah görüş kalitesini sağlarken basıncı mümkün olduğunca kontrollü tutmaya çalışır.


Üreteral giriş kılıfı basıncı azaltabilir mi?


Giriş kılıfı, verilen sıvının böbrekten dışarı dönüşünü kolaylaştırarak böbrek içi basıncın kontrolüne yardımcı olabilir. Bununla birlikte basıncı etkileyen tek unsur giriş kılıfı değildir.
Yıkama sıvısının verilme hızı, kullanılan aletlerin çapı, ameliyat süresi, üreterin yapısı ve taş parçalarının sıvı çıkışını engellemesi de basıncı etkileyebilir.


Emme özellikli giriş kılıfları ne işe yarar?


Bazı sistemlerde giriş kılıfına aktif emme özelliği eklenmiştir. Bu sistemler yıkama sıvısını, küçük taş parçalarını ve tozu dışarı almayı amaçlar.
Emme sistemleri görüşün iyileştirilmesine, böbrek içi basıncın azaltılmasına ve küçük taş parçalarının uzaklaştırılmasına yardımcı olabilir. Ancak her merkezde bulunmayabilir ve her hasta için zorunlu değildir.


RIRS Hangi Anesteziyle Yapılır?


RIRS çoğunlukla genel anestezi altında gerçekleştirilir. Genel anestezide hasta tamamen uyutulur ve solunumu anestezi ekibi tarafından kontrol edilir.
Hastanın hareketsiz kalması, böbrek içindeki hassas cihazların güvenli kullanımı ve ameliyat süresinin önceden kesin olarak bilinmemesi nedeniyle genel anestezi sık tercih edilir.


Spinal anestezi uygulanabilir mi?


Uygun seçilmiş hastalarda spinal anestezi altında fleksibl üreterorenoskopi yapılabilir. Ancak böbrek içindeki işlemlerin uzama ihtimali, solunum hareketleri ve hastanın konforu nedeniyle genel anestezi çoğunlukla daha uygun olabilir.
Anestezi yöntemine hastanın kalp ve akciğer durumu, kan sulandırıcı kullanımı, taş yükü, tahmini ameliyat süresi ve anestezi uzmanının değerlendirmesi doğrultusunda karar verilir.


RIRS Ameliyatı Ne Kadar Sürer?


RIRS ameliyatı çoğunlukla yaklaşık 30–90 dakika arasında sürebilir. Ancak büyük, sert veya çok sayıda taşın bulunduğu durumlarda işlem daha uzun sürebilir.
Ameliyat süresini etkileyen başlıca faktörler şunlardır:

Ameliyat süresi uzadığında enfeksiyon, yüksek böbrek içi basınç ve dokuların ısıya maruz kalması gibi riskler artabilir. Bu nedenle bütün taşlar temizlenmemiş olsa bile işlem güvenli sınırlar içerisinde sonlandırılabilir ve ikinci seans planlanabilir.


RIRS Sonrasında Double-J Stent Takılır mı?


Double-J stent, böbrekle mesane arasındaki üreterin içine yerleştirilen ince ve esnek bir tüptür. Her iki ucundaki kıvrımlar stentin böbrek ve mesane içinde sabit kalmasına yardımcı olur.
Her RIRS ameliyatından sonra stent takılması zorunlu değildir. Komplikasyonsuz, kısa süren ve üreterde belirgin yaralanma oluşturulmayan bazı işlemler stentsiz tamamlanabilir.
Şu durumlarda stent daha sık kullanılabilir:

EAU ve AUA kılavuzları, komplikasyonsuz seçilmiş üreteroskopi vakalarında stentin her zaman zorunlu olmadığını; stent kararının üreter yaralanması, drenaj ihtiyacı ve hasta özelliklerine göre verilmesi gerektiğini belirtmektedir.


Double-J stent hangi şikâyetlere yol açabilir?


Stent bulunan hastalarda şu yakınmalar görülebilir:

Bu yakınmaların şiddeti kişiden kişiye değişir. Yüksek ateş, idrar yapamama, yoğun kanama veya giderek artan ağrı gelişmesi değerlendirme gerektirir.


Stent kaç gün kalır?


Stentin kalış süresi ameliyatın özelliklerine göre değişir. Bazı hastalarda birkaç gün içinde çıkarılabilirken üreter yaralanması, darlık veya ikinci işlem planı varsa daha uzun süre tutulabilir.
Stent takılan hastaya çıkarılacağı tarih açık biçimde bildirilmelidir. Planlanandan uzun süre kalan stentte taşlaşma, enfeksiyon, tıkanma ve çıkarma güçlüğü gelişebilir.


Stent nasıl çıkarılır?


Double-J stent çoğunlukla ince bir sistoskopla mesaneye girilerek çıkarılır. İşlem sırasında lokal anestezik jel kullanılabilir. Merkezin uygulamasına ve hastanın özelliklerine göre farklı anestezi yöntemleri de tercih edilebilir.
Bazı stentlerde üretradan dışarı uzanan ince bir ip bulunur. Bu stentler uygun zamanda sağlık personeli tarafından ip yardımıyla çıkarılabilir. Hasta doktor önerisi olmadan stente veya ipe müdahale etmemelidir.


RIRS Sonrasında Hastanede Kaç Gün Kalınır?


Komplikasyonsuz RIRS sonrasında hasta aynı gün veya ertesi gün taburcu edilebilir. Bununla birlikte her hastanın yalnızca bir gün hastanede kalacağı söylenemez.
Şu durumlarda hastanede kalış uzayabilir:

Bazı hastalarda kısa süreli idrar sondası kullanılabilir. Taburculuk öncesinde hastanın genel durumunun stabil olması, ağrının ağızdan kullanılan ilaçlarla kontrol edilebilmesi, ateş bulunmaması ve idrar drenajının yeterli olması beklenir.


RIRS Ameliyatının Avantajları Nelerdir?


RIRS, böbrek taşlarının doğal idrar yolundan girilerek tedavi edilmesini sağlayan minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir. Ciltte kesi oluşturulmaması ve böbreğe dışarıdan bir giriş yolu açılmaması, yöntemin temel avantajları arasındadır.
Fleksibl üreterorenoskop böbreğin farklı kalikslerine yönlendirilebilir. Taş doğrudan görülerek lazerle parçalanabilir, tozlaştırılabilir veya uygun parçalar basket yardımıyla dışarı alınabilir. Bu özellik, özellikle ESWL ile yeterince kırılamayan veya alt polde yerleşen taşlarda RIRS'yi değerlendirmeye uygun bir seçenek hâline getirebilir.
RIRS ameliyatının başlıca avantajları şunlardır:

Bununla birlikte RIRS'nin daha az invaziv olması, her taşın tek seansta tamamen temizleneceği anlamına gelmez. Büyük, sert veya böbreğin farklı kalikslerine dağılmış taşlarda ikinci bir işlem gerekebilir.


RIRS Ameliyatının Riskleri Nelerdir?


RIRS genel olarak güvenli kabul edilen bir yöntemdir. Ancak böbrek ve üreter içinde cerrahi aletlerle çalışılması nedeniyle bazı komplikasyonlar gelişebilir. Risk düzeyi; taşın büyüklüğüne, sayısına, böbrekteki yerine, ameliyat süresine, enfeksiyon durumuna ve hastanın genel sağlık özelliklerine göre değişir.


İdrar yolu enfeksiyonu gelişebilir mi?


RIRS sonrasında idrar yolu enfeksiyonu görülebilir. Taşların içerisinde bakteri bulunması, ameliyat öncesi idrar kültüründe enfeksiyon saptanması, uzun süren işlem, yüksek böbrek içi basınç ve stent kullanımı enfeksiyon riskini etkileyebilir.
İdrar yaparken giderek artan yanma, kötü kokulu veya bulanık idrar, yüksek ateş ve titreme enfeksiyon belirtisi olabilir. Bu durumda idrar kültürü ve kan testleri gerekebilir.


Ateş veya sepsis görülebilir mi?


Taşın parçalanması sırasında taşın veya idrarın içinde bulunan bakteriler dolaşıma geçebilir. Bu durum nadiren sepsise yol açabilir. Sepsis, enfeksiyona karşı vücudun kontrolsüz yanıt verdiği ve organ fonksiyonlarının etkilenebildiği ciddi bir tablodur.
RIRS sonrasında yüksek ateş, titreme, belirgin halsizlik, hızlı solunum, tansiyon düşüklüğü veya bilinç değişikliği gelişmesi acil değerlendirme gerektirir.
İdrarda kan görülmesi normal midir?

 


İşlem sonrasında idrarın kısa süre pembe veya açık kırmızı görünmesi mümkündür. Üreteroskop, lazer ve Double-J stent idrar yollarında geçici tahrişe neden olabilir.
Kanamanın giderek azalması beklenir. Koyu kırmızı idrar, büyük pıhtılar, idrar yapamama veya kanamanın artması durumunda sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.


Üreterde yaralanma olabilir mi?


Fleksibl cihazın, kılavuz telin veya giriş kılıfının ilerletilmesi sırasında üreter duvarında yüzeysel çizilme, yırtılma veya delinme meydana gelebilir.
Küçük yaralanmalar çoğunlukla Double-J stent takılarak ve üreterin iyileşmesi beklenerek tedavi edilir. Daha geniş yaralanmalarda stentin daha uzun süre tutulması veya ek cerrahi girişim gerekebilir.


Üreter darlığı gelişebilir mi?


Üreter duvarındaki yaralanma veya uzun süre aynı bölgede kalan taş, iyileşme sırasında nedbe dokusu oluşmasına yol açabilir. Bu durum üreter darlığına neden olabilir.
Darlık gelişirse böbrekte şişme, yan ağrısı, enfeksiyon veya böbrek fonksiyonlarında azalma görülebilir. Tedavi darlığın yerine ve uzunluğuna göre endoskopik veya rekonstrüktif cerrahi yöntemleri içerebilir.


Lazer ısı hasarı oluşturabilir mi?


Lazer enerjisi taş üzerinde çalışırken ısı açığa çıkarır. Yüksek enerji, yetersiz sıvı dolaşımı veya uzun süre aynı noktada çalışma, böbrek içindeki sıcaklığı artırabilir.
Cerrah uygun lazer ayarları, aralıklı çalışma ve yeterli sıvı akışıyla ısı etkisini sınırlamaya çalışır. Lazer fiberinin doğrudan üreter veya böbrek dokusuna uygulanmaması önemlidir.


Taşın tamamı temizlenemeyebilir mi?


Büyük, çok sayıda veya böbreğin farklı kalikslerine dağılmış taşlar tek seansta tamamen temizlenemeyebilir. Taşın sertliği, alt pol anatomisi, üreterin darlığı, ameliyat süresinin uzaması ve enfeksiyon riski işlemin güvenli biçimde sonlandırılmasını gerektirebilir.
Kalan taşlar için ikinci RIRS, ESWL veya PNL planlanabilir.


RIRS Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?


RIRS sonrasındaki iyileşme süresi taşın büyüklüğüne, ameliyatın süresine, stent bulunup bulunmadığına ve komplikasyon gelişip gelişmediğine göre değişir.
Komplikasyonsuz bir işlemden sonra hasta çoğunlukla kısa süre içinde yürüyebilir ve hafif günlük aktivitelerine dönebilir. İlk günlerde idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma, ani sıkışma hissi, hafif kasık ağrısı ve idrarda pembe renk görülebilir.


İdrar yaparken yanma normal midir?


İdrar kanalından cihaz geçirilmesi ve kısa süreli sonda kullanılması geçici yanmaya neden olabilir. Double-J stent de mesane hassasiyetini artırabilir.
Yanmanın giderek azalması beklenir. Şikâyetin artması, ateş veya kötü kokulu idrar gelişmesi enfeksiyon açısından değerlendirme gerektirir.


Böbrek veya kasık ağrısı neden olur?


Üreterdeki ödem, küçük taş parçalarının ilerlemesi ve Double-J stent yan veya kasık ağrısına yol açabilir. Stent bulunan hastalarda idrar yaparken böbrek bölgesinde kısa süreli ağrı hissedilebilir.
Ağrı çoğunlukla uygun ilaçlarla kontrol edilebilir. Şiddetlenen, ağrı kesicilere rağmen geçmeyen veya ateşle birlikte görülen ağrı değerlendirilmelidir.


Ne kadar su içilmelidir?


Doktor tarafından sıvı kısıtlaması önerilmemişse yeterli sıvı tüketimi küçük taş parçalarının ve kan pıhtılarının atılmasına yardımcı olabilir.
Kalp yetmezliği veya böbrek hastalığı nedeniyle sıvı kısıtlaması bulunan hastalar için herkese aynı miktarda su önerilmesi doğru değildir. Sıvı tüketimi kişisel sağlık durumuna göre belirlenmelidir.


İşe ne zaman dönülebilir?


Masa başı çalışan hastalar kendilerini iyi hissettiklerinde kısa süre içinde işe dönebilir. Ağır fiziksel iş yapan veya uzun süre ayakta kalan kişilerde daha uzun dinlenme gerekebilir.
İşe dönüş süresi stent şikâyetlerine, ameliyatın kapsamına ve hastanın genel durumuna göre değişir.


Araç ne zaman kullanılabilir?


Anestezinin etkileri tamamen geçmeden, güçlü ağrı kesiciler kullanılırken veya belirgin ağrı ve baş dönmesi bulunurken araç kullanılmamalıdır.
Hastanın dikkatini tam olarak verebilmesi, ani hareketlerde ağrı yaşamaması ve güvenli şekilde oturabilmesi gerekir.


Egzersiz ve ağır kaldırmaya ne zaman başlanabilir?


İlk günlerde yoğun egzersiz ve ağır kaldırma idrarda kanamayı veya stente bağlı yakınmaları artırabilir. Hekimin önerdiği süre boyunca zorlayıcı aktivitelerden kaçınılmalıdır.


Hangi belirtilerde doktora başvurulmalıdır?


RIRS sonrasında aşağıdaki durumlardan biri gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

RIRS Sonrasında Taş Kalabilir mi?


RIRS'nin amacı böbrekteki taş yükünü mümkün olduğunca azaltmak veya tamamen ortadan kaldırmaktır. Ancak işlem sonrasında küçük ya da daha büyük taş parçaları kalabilir.
Kalan taşlara rezidüel taş adı verilir. Her rezidüel taş hemen tedavi gerektirmez. Taşın büyüklüğü, böbrekteki yeri, enfeksiyonla ilişkisi, belirti oluşturup oluşturmaması ve büyüme ihtimali değerlendirilir.


Taşsızlık ne demektir?


Taşsızlık, kontrol görüntülemesinde taş görülmemesi anlamına gelebilir. Bazı bilimsel çalışmalarda belirli boyutun altındaki taş parçaları klinik olarak önemsiz kabul edilebilir.
Taşsızlık oranı kullanılan görüntüleme yöntemine göre değişebilir. Bilgisayarlı tomografi küçük taşları ultrasonografiden daha hassas gösterebilir.


İkinci RIRS hangi durumlarda gerekir?


Aşağıdaki durumlarda ikinci RIRS planlanabilir:

İkinci seans gereksinimi, ilk işlemin mutlaka başarısız olduğu anlamına gelmez. Büyük taşlarda aşamalı tedavi baştan planlanabilir.


RIRS mi, ESWL mi?


ESWL, vücut dışından gönderilen şok dalgalarıyla taşın parçalanmasını amaçlayan bir yöntemdir. Ciltte kesi veya endoskopik giriş gerektirmez.
RIRS'de ise taş doğrudan görülür ve lazerle kırılır. Uygun parçalar basketle dışarı alınabilir.
ESWL küçük, uygun yoğunlukta ve idrarla düşmeye elverişli konumdaki taşlarda değerlendirilebilir. Sert, alt polde yerleşen veya ESWL ile parçalanmayan taşlarda RIRS daha uygun olabilir.
Karşılaştırmada şu özellikler dikkate alınır:

RIRS mi, PNL mi?


PNL'de cilt üzerinden böbreğe doğrudan bir giriş yolu oluşturulur. RIRS'de ise doğal idrar yolundan böbreğe ulaşılır.
RIRS'nin kanama riski genellikle daha düşüktür ve cilt kesisi gerektirmez. Buna karşılık büyük taşlarda işlem süresi uzayabilir ve birden fazla seans gerekebilir.
PNL, özellikle 2 cm'den büyük, geyik boynuzu biçiminde veya yüksek taş yükü bulunan böbrek taşlarında daha yüksek tek seans taş temizleme olasılığı sağlayabilir. RIRS ise daha az invaziv bir seçenek olmakla birlikte bu grupta aşamalı tedavi gerektirebilir.
Yöntem seçimi şu unsurlara göre yapılır:

RIRS mi, Mini PNL mi?


Mini PNL'de standart PNL'ye göre daha küçük çaplı bir giriş yolu kullanılır. RIRS'de ise böbreğe cilt üzerinden giriş yapılmaz.
Mini PNL bazı orta büyüklükteki ve alt pol taşlarında daha yüksek tek seans taş temizliği sağlayabilir. RIRS'de kanama riski daha düşük olabilir ancak taş temizliği için ikinci seans gerekebilir.
İki yöntem arasında seçim yapılırken taşın konumu, toplam büyüklüğü, böbrek anatomisi, enfeksiyon durumu ve hastanın tercihleri değerlendirilir. Bir yöntemin bütün hastalarda mutlak olarak diğerinden üstün olduğu söylenemez.


RIRS Sonrası Böbrek Taşı Tekrarlar mı?


RIRS mevcut taşı tedavi eder ancak taş oluşumuna yol açan metabolik, genetik veya beslenmeyle ilişkili nedenleri ortadan kaldırmaz. Bu nedenle ameliyattan sonra yeniden böbrek taşı oluşabilir.


Taş analizi neden yapılır?


Ameliyat sırasında çıkarılan taş parçalarının laboratuvarda incelenmesi taşın kimyasal yapısını gösterir. Kalsiyum oksalat, ürik asit, strüvit veya sistin taşlarında korunma yaklaşımı farklı olabilir.


Yirmi dört saatlik idrar testi kimlere yapılır?


Tekrarlayan taş hastalığı, genç yaşta taş oluşumu, iki taraflı taş, tek böbrek, ailesel yatkınlık veya özel taş türleri bulunan hastalarda ayrıntılı metabolik inceleme gerekebilir.
Yirmi dört saatlik idrarda idrar miktarı, kalsiyum, oksalat, ürik asit, sitrat, sodyum ve farklı maddeler ölçülebilir.


Kalsiyum tamamen kesilmeli midir?


Kalsiyum taşı bulunan hastaların besinlerle aldığı kalsiyumu tamamen kesmesi genellikle uygun değildir. Aşırı kalsiyum kısıtlaması bağırsaktan oksalat emilimini artırabilir ve kemik sağlığını olumsuz etkileyebilir.
Kalsiyum takviyeleri ise hastanın metabolik sonuçlarına göre değerlendirilmelidir.


Tuz tüketimi taş oluşumunu etkiler mi?


Fazla tuz tüketimi idrarla kalsiyum atılımını artırabilir. Bu nedenle özellikle kalsiyum taşı bulunan hastalarda yüksek sodyum tüketiminin azaltılması önerilebilir.
Beslenme önerileri taşın türüne, kan ve idrar testlerine göre kişiselleştirilmelidir.


RIRS Hakkında Sık Sorulan Sorular


RIRS açık ameliyat mıdır?
Hayır. Doğal idrar yolundan girilerek gerçekleştirilen endoskopik bir işlemdir. Ciltte kesi oluşturulmaz.
RIRS ile URS aynı mıdır?
URS, üreteroskopik işlemlerin genel adıdır. RIRS ise fleksibl üreterorenoskopla böbreğin içindeki taşların tedavi edildiği özel uygulamayı ifade eder.
RIRS ameliyatı ağrılı mıdır?
İşlem anestezi altında yapılır. Ameliyat sonrasında idrar yaparken yanma, kasık ağrısı veya stente bağlı rahatsızlık görülebilir.
Taş tek seansta tamamen temizlenir mi?
Küçük ve uygun konumdaki taşlar tek seansta temizlenebilir. Büyük, sert veya çok sayıda taşlarda ek seans gerekebilir.
RIRS sonrasında stent şart mıdır?
Hayır. Her hastaya stent takılması zorunlu değildir. Üreterde şişlik, yaralanma, darlık, taş kalıntısı veya drenaj riski varsa stent kullanılabilir.
RIRS kaç kez yapılabilir?
Gerekli durumlarda işlem tekrarlanabilir. Büyük taşlarda tedavi baştan iki veya daha fazla seans hâlinde planlanabilir.
Tek böbreği olan hastaya RIRS yapılabilir mi?
Uygulanabilir. Ancak böbrek fonksiyonunun ve idrar drenajının korunması özel önem taşıdığı için daha dikkatli planlama ve takip gerekir.
İki böbreğe aynı anda RIRS uygulanabilir mi?
Uygun seçilmiş hastalarda iki taraflı RIRS aynı seansta yapılabilir. Taş yükü, enfeksiyon riski ve ameliyat süresi nedeniyle taraflar farklı tarihlerde de tedavi edilebilir.
RIRS böbreğe zarar verir mi?
Uygun teknikle yapılan RIRS'de kalıcı böbrek hasarı beklenmez. Enfeksiyon, yüksek böbrek içi basınç, üreter yaralanması veya uzun süren tıkanıklık böbrek fonksiyonlarını etkileyebilir.
RIRS Kararı Nasıl Verilmelidir?
RIRS kararı yalnızca taşın santimetre cinsinden büyüklüğüne göre verilmez. Taşın sayısı, sertliği, böbrekteki yeri, böbrek ve üreter anatomisi, enfeksiyon durumu, kanama riski ve hastanın genel sağlık özellikleri birlikte değerlendirilir.
RIRS, ESWL, mini PNL ve standart PNL yöntemlerinin her birinin farklı avantajları ve sınırlılıkları vardır. Hastaya uygun yöntemde tek seans taş temizliği olasılığı, ek işlem ihtimali, Double-J stent gereksinimi ve olası komplikasyonlar dikkate alınmalıdır.
Ameliyatla mevcut taş tedavi edildikten sonra taş analizi ve gerekli hastalarda metabolik değerlendirme yapılması, yeniden taş oluşma riskinin azaltılması açısından önemlidir.


İzmir'de RIRS Ameliyatı ve Böbrek Taşı Değerlendirmesi


İnternette “İzmir ürolog”, “İzmir üroloji doktoru”, “İzmir RIRS ameliyatı”, “İzmir böbrek taşı ameliyatı”, “İzmir lazerle böbrek taşı tedavisi” veya “İzmir fleksibl üreterorenoskopi” gibi kelimelerle arama yapan kişiler için öncelikle böbrek taşının yalnızca çapının değil; böbrek içindeki konumunun, sayısının, sertliğinin, alt polde bulunup bulunmadığının, üreter anatomisinin, böbrekte tıkanıklık oluşturup oluşturmadığının ve eşlik eden enfeksiyon durumunun birlikte değerlendirilmesi önemlidir. RIRS, doğal idrar yolundan ilerlenerek böbrek içindeki taşların fleksibl üreterorenoskop ve lazer yardımıyla parçalandığı kapalı bir cerrahi yöntemdir; ancak her böbrek taşı için tek seçenek değildir. İzmir'de yapılacak ürolojik değerlendirmede bilgisayarlı tomografi, ultrasonografi, idrar tahlili, idrar kültürü, böbrek fonksiyon testleri ve hastanın önceki taş tedavileri birlikte ele alınabilir; elde edilen bulgular doğrultusunda RIRS, ESWL, mini PNL veya standart PNL gibi yöntemler karşılaştırılabilir. İzmir böbrek taşı tedavisi planlanırken taşın tek seansta tamamen temizlenip temizlenemeyeceği, işlemin aşamalı yapılma ihtimali, Double-J stent gereksinimi, ameliyat süresi, enfeksiyon ve kanama riski ile ikinci bir girişim olasılığı kişiden kişiye değişebilir. İnternet üzerinden ulaşılan bilgiler genel bir çerçeve sunabilir ancak hangi yöntemin uygun olduğuna bir İzmir üroloji uzmanı tarafından yapılacak muayene, görüntüleme, laboratuvar incelemeleri, bilgilendirilmiş onam ve ortak karar verme süreci sonrasında karar verilmelidir; hiçbir cerrahi yöntemde kesin taşsızlık, üstünlük veya tamamen risksiz bir sonuç garanti edilemez.