Spermiogram (semen analizi) nedir?
Spermiogram, erkeklerin sperm sağlığını değerlendirmek için yapılan bir testtir. Bu test, semen (meni) örneğinden sperm sayısını, hareketliliğini, şekil bozukluklarını ve diğer özelliklerini inceler. Spermiogram, genellikle infertilite (kısırlık) şikayetleriyle başvuran erkeklerde, üreme sağlığına dair bilgi edinmek amacıyla kullanılır.
Spermiogramda ölçülen bazı temel parametreler şunlardır:
- Sperm Sayısı: Bir mililitre semen içindeki sperm sayısı.
- Sperm Hareketliliği: Spermlerin hareket etme yeteneği (ileri, ileri hareketli, hareketsiz vb.).
- Sperm Morfolojisi: Spermlerin şekli (normal, anormal vb.).
- Semen Hacmi: Ejakülasyonla atılan semen miktarı.
- pH: Semenin asidik ya da alkali olma durumu.
- Fruktoz Seviyesi: Semende bulunan şeker seviyesi.
Spermiogram testi, erkeklerin üreme sağlığını anlamak ve gerektiğinde tedavi planı oluşturmak için önemli bir araçtır.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) normal semen analizi (spermiogram) değerlerini belirli parametreler üzerinden tanımlar. 2021 yılında yayımlanan WHO semen analizi referans incelemesine göre normal değerler şu şekildedir:
- 1. Semen Hacmi:
- Normal: 1.5 ml veya daha fazla
- Düşük: 1.5 ml'den az
- Sperm Sayısı (sperm/mililitre):
- Normal: 15 milyon sperm/mL veya daha fazla
- Düşük: 15 milyon sperm/mL'nin altında
- Sperm Hareketliliği:
- Normal:
- Toplam hareketlilik: %40 veya daha fazla hareketli sperm
- İleri hareketlilik: %32 veya daha fazla ileri hareketli sperm
- Düşük: %40'ın altında hareketli sperm
- Sperm Morfolojisi(normal şekle sahip sperm yüzdesi):
- Normal: %4 veya daha fazla normal morfolojiye sahip sperm (Kruger metoduna göre)
- Düşük: %4'ün altında normal morfolojiye sahip sperm
- pH:
- Normal: 7.2-8.0 arasında
- Düşük: 7.2'nin altı veya 8.0'ın üstü
- Leukosit (beyaz kan hücreleri) Sayısı:
- Normal: Semende beyaz kan hücrelerinin olmaması veya çok düşük seviyelerde olması
- Yüksek: Semende yüksek miktarda beyaz kan hücresi varsa, bu enfeksiyon ya da inflamasyon göstergesi olabilir.
- Fruktoz Seviyesi:
- Normal: Semende belirli bir seviyede fruktoz bulunması beklenir.
- Düşük: Fruktoz seviyesinin düşük olması, prostat ve seminal vezikül fonksiyonlarıyla ilgili bir problem gösterebilir.
- Semen Viskozitesi:
- Normal: Semenin viskozitesi (kıvamı) orta düzeyde olmalıdır, yani ejakülasyon sonrası birkaç dakika içinde akışkan hale gelmelidir.
- Yüksek: Viskozite fazla olduğunda, sperm hareketliliği azalabilir ve bu da kısırlığa yol açabilir.
Bu değerler, genel olarak semen sağlığını ve potansiyel kısırlık nedenlerini değerlendirmek için kullanılır. Ancak her birey farklıdır ve normal değerlerin dışındaki bir sonuç, mutlaka bir problem olduğu anlamına gelmez.