HAKKINDA ÜROLOJİK KANSERLER ÜROLOJİK HASTALIKLAR TANI YÖNTEMLERİ AMELİYATLAR BLOG İLETİŞİM

TOT ve TVT ameliyatları, kadınlarda stres tipi idrar kaçırmanın cerrahi tedavisinde kullanılan orta üretra askı yöntemleridir. Bu ameliyatlarda üretranın orta bölümünün altına ince bir sentetik bant yerleştirilir. Bant, öksürme, hapşırma, gülme, koşma veya ağır kaldırma sırasında karın içi basınç arttığında üretraya destek sağlamayı amaçlar.

TOT ve TVT Ameliyatları Nedir, Nasıl Yapılır?


TOT, “Transobturator Tape”; TVT ise “Tension-Free Vaginal Tape” ifadelerinin kısaltmasıdır. Her iki yöntemde de bant vajinadaki küçük bir kesiden yerleştirilir ancak bandın pelvis içerisinden geçtiği yol farklıdır. TVT'de bant pubik kemiğin arkasındaki retropubik alandan, TOT'de ise pelvisin iki yanındaki obturator açıklıklardan geçirilir.
Bu ameliyatlar yalnızca stres tipi idrar kaçırmanın tedavisini hedefler. Ani ve önlenemeyen sıkışma hissiyle ortaya çıkan sıkışma tipi idrar kaçırma için aynı ölçüde etkili olmayabilir. Karışık tip idrar kaçırması bulunan hastalarda ameliyat sonrasında stresle ilişkili kaçırma azalırken sıkışma, sık idrara çıkma veya tuvalete yetişememe şikâyetleri devam edebilir.
TOT veya TVT kararı verilmeden önce idrar kaçırmanın tipi, şiddeti, hastanın günlük yaşam üzerindeki etkilenimi, mesane boşaltma fonksiyonu, önceki ameliyatlar ve ameliyat dışı tedavilere verilen yanıt birlikte değerlendirilmelidir.


Stres Tipi İdrar Kaçırma Nedir?


Stres tipi idrar kaçırma, karın içi basıncını artıran hareketler sırasında mesaneden istemsiz idrar sızmasıdır. Buradaki “stres” kelimesi psikolojik gerginliği değil, mesane ve üretra üzerine binen fiziksel basıncı ifade eder.
Aşağıdaki durumlarda idrar sızıntısı görülebilir:

Kaçırılan idrar miktarı birkaç damladan kıyafeti ıslatacak düzeye kadar değişebilir. Bazı kadınlarda yalnızca yoğun egzersiz sırasında görülürken bazı hastalarda günlük hareketlerle bile idrar kaçağı oluşabilir.


Stres tipi idrar kaçırma neden oluşur?


Mesane doluyken idrarın dışarı çıkmasını önleyen mekanizmaların karın içindeki ani basınç artışını karşılayamaması stres tipi idrar kaçırmaya yol açar. Üretranın çevresindeki destek dokularının gevşemesi, üretranın hareketliliğinin artması veya üretral kapanma mekanizmasının zayıflaması bu süreçte etkili olabilir.
Stres tipi idrar kaçırmayı yalnızca pelvik taban kaslarının zayıflamasıyla açıklamak yeterli değildir. Pelvik taban kaslarıyla birlikte bağ dokuları, üretranın anatomik desteği, üretral sfinkter fonksiyonu ve pelvik organların konumu da değerlendirilmelidir.


Sıkışma tipi idrar kaçırmadan farkı nedir?


Sıkışma tipi idrar kaçırmada hasta aniden başlayan güçlü bir idrar yapma ihtiyacı hisseder ve tuvalete yetişemeden idrar kaçırabilir. Bu durum aşırı aktif mesane belirtileriyle ilişkili olabilir.
Stres tipi kaçırmada ise ani sıkışmadan çok öksürme, hapşırma veya egzersiz gibi fiziksel hareketler ön plandadır. Her iki kaçırma tipinin birlikte bulunduğu durum karışık tip idrar kaçırma olarak adlandırılır.
TOT ve TVT ameliyatları stres bileşenini tedavi etmeyi amaçlar. Sıkışma tipi yakınmalar için mesane eğitimi, ilaçlar veya farklı tedavilere ihtiyaç duyulabilir.


Stres Tipi İdrar Kaçırmanın Nedenleri Nelerdir?


Stres tipi idrar kaçırma tek bir nedene bağlı değildir. Birden fazla risk faktörü aynı hastada birlikte bulunabilir.


Vajinal doğum idrar kaçırmaya neden olabilir mi?


Gebelik ve vajinal doğum sırasında pelvik taban kasları, bağ dokuları ve sinirler gerilebilir. Özellikle uzun süren veya zor doğumlar, iri bebek doğurma ve çok sayıda vajinal doğum üretra desteğinin azalmasına katkıda bulunabilir.
Bununla birlikte vajinal doğum yapan her kadında idrar kaçırma gelişmez. Sezaryen doğum da yaşam boyunca idrar kaçırma ihtimalini tamamen ortadan kaldırmaz.


Menopoz ve yaşlanma etkili midir?


Yaşla birlikte kas ve bağ dokularında değişiklikler meydana gelebilir. Menopoz döneminde östrojen düzeyinin azalması, vajina ve üretra çevresindeki dokuların yapısını etkileyebilir. Ancak menopoz tek başına bütün stres tipi kaçırma vakalarının nedeni değildir.


Fazla kilo idrar kaçırmayı artırabilir mi?


Fazla kilo, karın içi basıncı sürekli artırarak mesane ve pelvik taban üzerine ek yük bindirebilir. Kilo kaybı, fazla kilosu bulunan bazı kadınlarda idrar kaçırma sıklığını azaltabilir.


Kronik öksürük ve kabızlık etkili olabilir mi?


Uzun süreli öksürük ve sık ıkınma, pelvik tabanın tekrar tekrar yüksek basınca maruz kalmasına neden olabilir. Sigara kullanımına bağlı kronik öksürük, kronik akciğer hastalıkları ve uzun süren kabızlık stres tipi kaçırmayı artırabilir.


Geçirilmiş ameliyatlar riski etkiler mi?


Rahim, mesane veya pelvik organlarla ilgili geçirilmiş ameliyatlar pelvik anatomiyi değiştirebilir. Daha önce idrar kaçırma ameliyatı yapılan hastalarda tekrarlayan yakınmaların değerlendirilmesi ve yeni cerrahinin planlanması daha ayrıntılı inceleme gerektirebilir.


Stres Tipi İdrar Kaçırma Nasıl Teşhis Edilir?


Tanı süreci hastanın yakınmalarının ayrıntılı olarak dinlenmesiyle başlar. Kaçırmanın hangi hareketlerde ortaya çıktığı, ne sıklıkta olduğu, ped kullanımı, gece idrara çıkma, sıkışma hissi, idrar yolu enfeksiyonları ve işeme güçlüğü sorgulanır.


Öksürük stres testi nasıl yapılır?


Hastanın mesanesi yeterince doluyken öksürmesi veya ıkınması istenir. Bu sırada üretradan eş zamanlı idrar kaçağı görülmesi stres tipi idrar kaçırmayı destekler.
Testin negatif olması her zaman stres tipi kaçırmayı dışlamaz. Mesane yeterince dolu değilse veya hasta muayene ortamında yakınmasını gösteremiyorsa farklı değerlendirmeler gerekebilir.


İdrar günlüğü neden tutulur?


İdrar günlüğünde birkaç gün boyunca sıvı tüketimi, tuvalete çıkma saatleri, idrar miktarları, sıkışma ve kaçırma atakları kaydedilir. Bu kayıt, stres tipi belirtilerle sıkışma tipi belirtilerin ayrılmasına yardımcı olabilir.


İdrar tahlili neden istenir?


İdrar yolu enfeksiyonu, idrarda kan veya farklı idrar yolu sorunları benzer yakınmalara neden olabilir. Bu nedenle idrar tahlili ve gerekli durumlarda idrar kültürü yapılabilir.


Mesanede kalan idrar neden ölçülür?


İşeme sonrasında mesanede kalan idrar miktarı ultrasonografiyle ölçülebilir. Yüksek miktarda idrar kalması, mesanenin yeterince boşalamadığını gösterebilir ve bant ameliyatı kararını etkileyebilir.


Ürodinami her hastaya gerekli midir?


Yakınmaları ve muayene bulguları tipik olan, daha önce idrar kaçırma ameliyatı geçirmemiş ve mesane boşaltma sorunu bulunmayan bazı hastalarda ürodinami gerekmeyebilir.
Tanının belirsiz olduğu, karışık belirtilerin bulunduğu, işeme güçlüğü olan, nörolojik hastalığı bulunan veya daha önce idrar kaçırma ameliyatı geçiren hastalarda ürodinamik inceleme istenebilir. Güncel kılavuzlar değerlendirme kapsamının hastanın belirtileri ve cerrahinin karmaşıklığına göre belirlenmesini önermektedir.


Stres Tipi İdrar Kaçırmada Ameliyattan Önce Hangi Tedaviler Uygulanır?


TOT ve TVT genellikle ilk tedavi basamağı değildir. Ameliyat öncesinde pelvik taban kas eğitimi, yaşam tarzı düzenlemeleri ve uygun hastalarda diğer ameliyat dışı seçenekler değerlendirilebilir.


Pelvik taban kas egzersizleri işe yarar mı?


Doğru kasların belirlenerek düzenli biçimde çalıştırılması hafif ve orta şiddetteki stres tipi idrar kaçırmayı azaltabilir. Egzersizlerin yalnızca yazılı bir listeyle değil, pelvik taban fizyoterapisti veya bu alanda eğitimli sağlık personeli eşliğinde öğrenilmesi daha yararlı olabilir.
Kasların yanlış biçimde sıkılması, karın veya kalça kaslarının kullanılması ve düzensiz uygulama tedavinin etkisini azaltabilir.


Yaşam tarzı düzenlemeleri nelerdir?


Fazla kilosu bulunan hastalarda kilo kaybı, sigaranın bırakılması, kronik öksürüğün ve kabızlığın tedavi edilmesi önerilebilir. Sıvının aşırı kısıtlanması uygun değildir; ancak çok yüksek kafein tüketimi ve mesane yakınmalarını artıran alışkanlıklar gözden geçirilebilir.


Üretral dolgu maddesi enjeksiyonu nedir?


Üretra çevresine dolgu maddesi uygulanarak idrar kanalının kapanma direnci artırılmaya çalışılabilir. Bu işlem bant ameliyatına göre daha az invazivdir ancak etkinliği zamanla azalabilir ve tekrar uygulama gerekebilir.


Mesh içermeyen cerrahi seçenekler var mıdır?


Sentetik bant kullanmak istemeyen veya mesh için uygun görülmeyen hastalarda otolog fasya askısı ya da Burch kolposüspansiyonu gibi seçenekler değerlendirilebilir. Her yöntemin ameliyat süresi, iyileşme dönemi, etkinliği ve komplikasyon profili farklıdır.


TOT ve TVT Ameliyatları Nedir?


TOT ve TVT, üretranın orta bölümünün altına kalıcı bir sentetik bant yerleştirilen orta üretra askı ameliyatlarıdır. Bant çoğunlukla polipropilen adı verilen sentetik bir malzemeden üretilir.
Bant gergin biçimde bağlanmaz. “Tension-free” ifadesi, bandın üretrayı sürekli sıkıştırmak yerine karın içi basınç arttığında destek sağlayacak biçimde yerleştirilmesini ifade eder.
FDA, stres tipi idrar kaçırmada kullanılan mesh askının üretra veya mesane boynunu desteklemek amacıyla kalıcı olarak yerleştirilen bir implant olduğunu belirtmektedir. Bu bantlar, pelvik organ sarkması için geçmişte kullanılan bazı transvajinal mesh uygulamalarıyla aynı ameliyat değildir.


TVT ameliyatı nedir?


TVT'de bant vajinadaki küçük bir kesiden üretranın orta bölümünün altına yerleştirilir. Bandın iki kolu pubik kemiğin arkasındaki retropubik alandan geçirilerek alt karın bölgesindeki küçük çıkış noktalarına ulaştırılır.
Bandın retropubik alandan geçirilmesi nedeniyle mesane yaralanması, kanama ve geçici işeme güçlüğü gibi riskler dikkate alınır. İşlem sırasında mesane ve üretranın kontrol edilmesi amacıyla sistoskopi yapılabilir.


TOT ameliyatı nedir?


TOT'de bant yine vajinadaki küçük bir kesiden üretranın altına yerleştirilir. Ancak bandın kolları retropubik alana yönlendirilmez. Pelvisin iki yanındaki obturator açıklıklardan geçirilerek kasık kıvrımlarındaki küçük çıkış noktalarına ulaştırılır.
TOT'de mesane arkasındaki retropubik alandan geçilmediği için mesane yaralanması riski daha düşük olabilir. Buna karşılık kasık, uyluk iç yüzü veya obturator bölgesinde geçici ya da daha uzun süreli ağrı daha sık görülebilir.


TOT ile TVT Arasındaki Fark Nedir?


TOT ve TVT'nin temel farkı bandın izlediği anatomik yoldur. Her iki yöntemin amacı üretraya destek sağlamak olsa da komplikasyon profilleri aynı değildir.
TVT'de:

TOT'de:

Güncel kılavuzlar iki yaklaşımı da cerrahi seçenekler arasında değerlendirmekte; yönteme hastanın anatomisi, üretral fonksiyonu, önceki ameliyatları, risk tercihleri ve cerrahın deneyimi birlikte ele alınarak karar verilmesini önermektedir.


TOT Ameliyatı Nasıl Yapılır?


TOT ameliyatı, vajinadan yapılan küçük bir kesi aracılığıyla sentetik bandın üretranın orta bölümünün altına yerleştirildiği bir cerrahi işlemdir. İşlem spinal, genel veya uygun seçilmiş hastalarda farklı anestezi yöntemleri altında gerçekleştirilebilir.
Ameliyatın başlangıcında mesaneye idrar sondası yerleştirilebilir. Ardından vajinanın ön duvarında küçük bir kesi yapılır. Üretranın her iki yanında kontrollü bir cerrahi yol hazırlanır. Sentetik bandın kolları pelvisin sağ ve sol tarafındaki obturator açıklıklardan geçirilerek kasık kıvrımlarındaki küçük çıkış noktalarına ulaştırılır.
Bant üretranın altına gergin olmayacak şekilde yerleştirilir. Amaç üretrayı sürekli sıkıştırmak değil, öksürme, hapşırma veya egzersiz sırasında karın içi basınç arttığında destek sağlamaktır.
Bant uygun konuma getirildikten sonra vajinal kesi kapatılır. Kasık bölgesindeki küçük çıkış noktaları da gerekli şekilde kapatılır. İşlem sonunda kanama ve idrar yollarının durumu değerlendirilir.


TOT ameliyatında bant ne kadar sıkı yerleştirilir?


Bant üretranın altına aşırı gergin biçimde yerleştirilmez. Çok sıkı yerleştirilen bant, ameliyat sonrasında idrar yapmakta zorlanmaya veya mesanede idrar kalmasına neden olabilir.
Buna karşılık bandın çok gevşek olması yeterli destek sağlamayabilir. Cerrah, üretra ile bant arasında uygun bir mesafe bırakmaya çalışır. “Tension-free” veya gerginliksiz yerleştirme kavramı bu dengeyi ifade eder.


TOT ameliyatında vajinal tampon kullanılır mı?


Ameliyat sonrasında vajinal kesi bölgesindeki hafif kanamayı kontrol etmek amacıyla vajinal tampon yerleştirilebilir. Tampon genellikle kısa süre içinde çıkarılır.
Her hastada tampon kullanılması zorunlu değildir. Kullanım süresi kanama durumuna, eş zamanlı yapılan işlemlere ve cerrahın değerlendirmesine göre değişebilir.


TOT ameliyatında sistoskopi yapılır mı?


TOT'de bant retropubik alandan geçmediği için mesane yaralanması riski TVT'ye göre daha düşük olabilir. Bununla birlikte işlem sırasında mesane veya üretra yaralanmasından şüpheleniliyorsa sistoskopi yapılabilir.
Bazı cerrahlar güvenlik amacıyla TOT sonrasında da sistoskopik kontrol uygulayabilir. Bu karar kullanılan tekniğe ve ameliyat sırasındaki bulgulara göre değişir.


TVT Ameliyatı Nasıl Yapılır?


TVT ameliyatında da vajinanın ön duvarında küçük bir kesi yapılır ve bant üretranın orta bölümünün altına yerleştirilir. Ancak bandın iki kolu TOT'den farklı olarak pubik kemiğin arkasındaki retropubik alandan geçirilir.
Bant kolları alt karın bölgesindeki iki küçük çıkış noktasına ulaştırılır. Bandın mesane ve üretra çevresindeki yapılara zarar vermeden uygun hattan geçirilmesi önemlidir.
Bandın konumu kontrol edildikten sonra fazla bölümleri kesilir, vajinal ve cilt kesileri kapatılır.


TVT sırasında sistoskopi neden yapılır?


TVT'de cerrahi iğneler pubik kemiğin arkasındaki retropubik alandan geçtiği için mesane duvarına girme ihtimali bulunmaktadır. Bu nedenle bandın her iki tarafı geçirildikten sonra mesane ve üretra sistoskopla kontrol edilebilir.
Sistoskopi sırasında mesane içine ince bir kamera yerleştirilir. Mesane duvarında bant veya iğne görülüp görülmediği değerlendirilir.


Mesane yaralanması saptanırsa ne yapılır?


İşlem sırasında bandın veya cerrahi iğnenin mesaneye girdiği fark edilirse bant ilgili taraftan geri çekilir ve daha güvenli bir yoldan yeniden geçirilir.
Çoğu küçük mesane yaralanması ameliyat sırasında fark edilip düzeltildiğinde sonda ile takip edilerek iyileşebilir. Yaralanmanın büyüklüğüne göre sondanın daha uzun süre tutulması gerekebilir.
Mesane yaralanması her zaman ameliyatın tamamen iptal edilmesini gerektirmez. Karar yaralanmanın yerine, büyüklüğüne ve cerrahın değerlendirmesine bağlıdır.


TOT ve TVT Ameliyatları Hangi Anesteziyle Yapılır?


TOT ve TVT genel veya spinal anestezi altında yapılabilir. Bazı merkezlerde lokal anestezi ve sedasyon gibi farklı yaklaşımlar da kullanılabilir.
Anestezi seçimi şu faktörlere göre belirlenir:

Genel anestezi ne zaman tercih edilir?


Genel anestezide hasta tamamen uyutulur. Aynı seansta başka bir pelvik cerrahi yapılması, hastanın spinal anesteziye uygun olmaması veya anestezi ekibinin genel anesteziyi daha güvenli değerlendirmesi durumunda tercih edilebilir.


Spinal anestezi nasıl uygulanır?


Spinal anestezide bel bölgesinden uygulanan ilaçla vücudun alt kısmında geçici duyu ve hareket kaybı oluşturulur. Hasta ameliyat boyunca uyanık olabilir veya sedasyonla rahatlatılabilir.
Kan sulandırıcı kullanımı, bazı pıhtılaşma bozuklukları ve omurga sorunları spinal anestezi kararını etkileyebilir.


TOT ve TVT Ameliyatları Ne Kadar Sürer?


TOT veya TVT işlemi tek başına uygulandığında genellikle kısa süren cerrahi girişimlerdir. Bununla birlikte ameliyat süresi her hastada aynı değildir.
Süreyi etkileyebilecek faktörler şunlardır:

Hastanın ameliyathanede geçirdiği toplam süre, anestezi hazırlığı ve ameliyat sonrası uyandırma nedeniyle cerrahi süreden daha uzun olabilir.


Ameliyat Sonrasında İdrar Sondası Takılır mı?


TOT ve TVT ameliyatlarından sonra kısa süreli idrar sondası kullanılabilir. Sondanın amacı mesaneyi boş tutmak, idrar miktarını izlemek ve işeme fonksiyonu değerlendirilene kadar hastanın rahat etmesini sağlamaktır.
Sonda bazı hastalarda ameliyat günü, bazılarında ise ertesi gün çıkarılabilir. Mesanenin yeterince boşalmadığı saptanırsa daha uzun süre tutulabilir.


İşeme denemesi nasıl yapılır?


Sonda çıkarıldıktan sonra hastanın idrar yapması beklenir. İşeme sonrasında mesanede kalan idrar ultrasonografiyle veya gerektiğinde ince bir sondayla ölçülebilir.
Mesane yeterince boşalıyorsa hasta sondasız takip edilebilir. Yüksek miktarda idrar kaldığı saptanırsa geçici yeniden sonda takılması veya aralıklı kateterizasyon önerilmesi gerekebilir.


Ameliyattan sonra neden idrar yapmak zorlaşabilir?


Bandın oluşturduğu destek, ameliyat bölgesindeki ödem ve anestezinin etkileri ilk dönemde idrar yapmayı zorlaştırabilir. Bazı hastalarda mesane kası geçici olarak yeterince kasılamayabilir.
Geçici işeme güçlüğü çoğunlukla zamanla düzelir. Ancak sorun devam ederse bandın fazla sıkı olup olmadığı veya başka bir işeme bozukluğu bulunup bulunmadığı araştırılır.


Sonda ile taburcu olunabilir mi?


Hasta kendi başına yeterli idrar yapamıyorsa kısa süreli sonda ile taburcu edilebilir. Birkaç gün sonra yeniden işeme denemesi yapılabilir.
Bu durum ameliyatın başarısız olduğu anlamına gelmez. Amaç mesanenin aşırı dolmasını ve böbreklerin etkilenmesini önlemektir.


TOT ve TVT Sonrasında Hastanede Kalmak Gerekir mi?


Her iki ameliyat da çoğu hastada günübirlik veya kısa süreli yatışla uygulanabilir. Hasta genel durumu uygunsa aynı gün veya ertesi gün taburcu edilebilir.
Taburculuk öncesinde genellikle şu koşullar değerlendirilir:

Pelvik organ sarkması onarımı gibi ek işlemler uygulanmışsa hastanede kalış süresi uzayabilir.


TOT ve TVT Ameliyatlarının Başarı Oranı Nedir?


TOT ve TVT, stres tipi idrar kaçırma tedavisinde uzun süredir kullanılan ve birçok hastada şikâyetleri azaltabilen cerrahi yöntemlerdir. Çeşitli çalışmalarda yüksek başarı oranları bildirilmekle birlikte bütün hastalar için değişmez bir yüzde vermek doğru değildir.
Başarı oranı şu faktörlerden etkilenebilir:

Bazı çalışmalarda orta üretra askılarından sonra kısa ve orta vadede yaklaşık yüzde 80–90 düzeylerinde iyileşme veya kuru kalma oranları bildirilmiştir. Ancak bu oranlar kullanılan yönteme, hasta grubuna ve takip süresine göre değişir.
“Başarı” yalnızca hiç idrar kaçırmama anlamına gelmeyebilir. Ped kullanımının azalması, egzersiz sırasında kaçırmanın seyrekleşmesi ve yaşam kalitesinin yükselmesi de klinik iyileşme olarak değerlendirilebilir.


İdrar kaçırma ameliyattan sonra tekrar edebilir mi?


İlk dönemde iyi sonuç alınsa bile yıllar içinde stres tipi idrar kaçırma yeniden ortaya çıkabilir. Yaşlanma, kilo değişiklikleri, kronik öksürük, yeni pelvik taban sorunları ve dokulardaki değişiklikler sonucu etkileyebilir.
Tekrarlayan idrar kaçırmada önce kaçırmanın türü yeniden belirlenmelidir. Her tekrar doğrudan ikinci bir bant ameliyatı yapılacağı anlamına gelmez.


Karışık Tip İdrar Kaçırmada Başarı Nasıl Değerlendirilir?


Karışık tip idrar kaçırmada hem fiziksel hareketlerle ortaya çıkan stres tipi kaçırma hem de ani sıkışmaya bağlı kaçırma bulunur.
TOT veya TVT, öncelikle stres tipi bileşeni hedefler. Ameliyat sonrasında öksürme ve egzersizle kaçırma azalabilirken sıkışma, sık idrara çıkma ve tuvalete yetişememe şikâyetleri devam edebilir.
Bazı hastalarda sıkışma belirtileri azalabilirken bazı hastalarda değişmeyebilir veya yeni başlayan sıkışma gelişebilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde hangi belirtinin hasta için daha baskın olduğu belirlenmeli ve beklentiler buna göre düzenlenmelidir.


TOT veya TVT Kimlere Uygulanabilir?


TOT veya TVT, stres tipi idrar kaçırması muayene ve gerekli incelemelerle doğrulanmış, şikâyetleri günlük yaşamını etkileyen ve ameliyat dışı tedavilerden yeterli yarar görmeyen kadınlarda değerlendirilebilir.
Ameliyat kararı şu durumlarda gündeme gelebilir:

Karışık tip idrar kaçırmada ameliyat yapılabilir mi?


Stres bileşeni belirgin olan karışık tip kaçırmada TOT veya TVT değerlendirilebilir. Ancak ameliyatın sıkışma tipi belirtileri tamamen ortadan kaldırmayabileceği açıkça anlatılmalıdır.


Daha önce idrar kaçırma ameliyatı geçirenlere uygulanabilir mi?


Daha önce bant, kolposüspansiyon veya farklı idrar kaçırma ameliyatı geçiren hastalarda yeniden cerrahi uygulanabilir. Ancak anatomik yapı, mevcut bandın durumu, işeme fonksiyonu ve tekrarlayan kaçırmanın nedeni ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.
Bu hastalarda komplikasyon ve yeniden işeme güçlüğü riski daha yüksek olabilir.


Pelvik organ sarkması varsa aynı anda tedavi edilir mi?


Mesane, rahim veya vajina duvarında sarkma bulunuyorsa aynı seansta sarkma ameliyatı ile idrar kaçırma ameliyatı planlanabilir. Bununla birlikte iki işlemin birlikte yapılması ameliyat süresini, iyileşme dönemini ve işeme güçlüğü riskini etkileyebilir.
Bazı kadınlarda sarkma düzeltildikten sonra daha önce fark edilmeyen stres tipi idrar kaçırma ortaya çıkabilir. Cerrahi plan bu olasılık dikkate alınarak yapılır.


Çocuk sahibi olmayı planlayan kadınlarda ameliyat ertelenir mi?


Gelecekte gebelik ve doğum planlayan kadınlarda cerrahi tedavinin ertelenmesi değerlendirilebilir. Gebelik ve doğum pelvik tabana yeniden yük bindirerek ameliyat sonucunu etkileyebilir.
Bununla birlikte karar hastanın şikâyetlerinin şiddetine, yaşına ve kişisel planlarına göre bireysel olarak verilmelidir.


TOT veya TVT Kimler İçin Uygun Olmayabilir?


Aşağıdaki durumlarda ameliyat ertelenebilir veya farklı bir tedavi seçilebilir:

Daha önce pelvik radyoterapi alan, üretra ameliyatı geçiren veya vajinal dokularında belirgin incelme bulunan hastalarda sentetik bantla ilişkili riskler farklı olabilir.
Mesh kullanmak istemeyen hastalara otolog fasya askısı, Burch kolposüspansiyonu, üretral dolgu maddeleri ve uygun durumlarda diğer seçenekler anlatılmalıdır. Cerrahi tercih, yalnızca tek bir yöntem sunularak değil, mevcut seçeneklerin yararları ve riskleri karşılaştırılarak yapılmalıdır.


TOT ve TVT Ameliyatlarının Avantajları Nelerdir?


TOT ve TVT, stres tipi idrar kaçırmanın cerrahi tedavisinde kullanılan orta üretra askı yöntemleridir. Her iki işlemde de büyük bir karın kesisi yapılmaz. Vajinadaki küçük bir kesiden yerleştirilen bant, üretranın orta bölümüne destek sağlamayı amaçlar.
Bu yöntemlerin başlıca avantajları şunlardır:

TOT ve TVT'nin etkili cerrahi seçenekler olması, her hastada kesin ve kalıcı başarı sağlanacağı anlamına gelmez. Hastanın yaşı, vücut ağırlığı, üretral sfinkter fonksiyonu, önceki ameliyatlar, eşlik eden sıkışma tipi belirtiler ve takip süresi sonucu etkileyebilir.


TOT ve TVT Ameliyatlarının Riskleri Nelerdir?


Her iki ameliyatın da kendine özgü komplikasyonları bulunmaktadır. Risklerin sıklığı kullanılan tekniğe, hastanın anatomisine, önceki cerrahilere ve bandın yerleştirilme biçimine göre değişebilir.


Ameliyat sonrası idrar yapma güçlüğü gelişebilir mi?


Bant üretranın altına fazla sıkı yerleştirilmişse veya ameliyat bölgesinde belirgin ödem oluşmuşsa hasta idrar yapmakta zorlanabilir. Mesanenin tam boşalmaması, sık ama az miktarda idrar yapma ve alt karında dolgunluk hissi ortaya çıkabilir.
İlk günlerde görülen hafif boşaltım güçlüğü geçici olabilir. Ancak mesanede yüksek miktarda idrar kalıyorsa sonda veya aralıklı kateterizasyon gerekebilir.
Sorunun kalıcı olması durumunda bandın gevşetilmesi, kesilmesi veya kısmen çıkarılması değerlendirilebilir. Böyle bir müdahale idrar yapmayı kolaylaştırabilir ancak stres tipi idrar kaçırmanın yeniden ortaya çıkmasına yol açabilir.


Mesane yaralanması olabilir mi?


Mesane yaralanması özellikle retropubik TVT sırasında görülebilen bir komplikasyondur. Bandı taşıyan cerrahi iğne, pubik kemiğin arkasından geçirilirken mesane duvarına girebilir.
Yaralanma ameliyat sırasında sistoskopiyle fark edilirse bant yeniden konumlandırılır. Küçük mesane yaralanmaları çoğunlukla kısa veya daha uzun süreli sonda takibiyle iyileşebilir.
TOT'de bant retropubik alandan geçmediği için mesane yaralanması riski genellikle daha düşüktür. Ancak tamamen sıfır değildir.


Üretra yaralanması görülebilir mi?


Bant yerleştirilirken veya vajinal diseksiyon sırasında üretra duvarında hasar oluşabilir. Üretra yaralanması saptanırsa ameliyatın devam edip etmeyeceği yaralanmanın boyutuna göre belirlenir.
Bazı durumlarda bant uygulamasından vazgeçilmesi, üretranın onarılması ve sondanın daha uzun süre tutulması gerekebilir.


Kanama veya hematom oluşabilir mi?


TOT veya TVT sırasında küçük damarlar etkilenebilir. Vajinada, kasık bölgesinde veya retropubik alanda kanama ve kan birikimi gelişebilir.
Çoğu hafif kanama kendiliğinden durur. Daha büyük hematomlarda görüntüleme, kan değerlerinin takibi veya ek cerrahi müdahale gerekebilir. Retropubik TVT'de pelvis içindeki damarlarla yakınlık nedeniyle önemli kanama riski TOT'ye göre farklı olabilir.


Enfeksiyon gelişebilir mi?


İdrar yolu enfeksiyonu, vajinal kesi enfeksiyonu veya bant çevresinde enfeksiyon görülebilir. Ateş, kötü kokulu idrar, idrar yaparken yanma, vajinal akıntı veya ameliyat bölgesinde giderek artan ağrı enfeksiyon belirtisi olabilir.
Antibiyotik tedavisi gerekebilir. Bant çevresindeki kalıcı enfeksiyonlarda yalnızca ilaç tedavisi yeterli olmayabilir ve bandın bir bölümünün ya da tamamının çıkarılması gündeme gelebilir.


Vajinal bant açıklığı veya erozyonu nedir?


Bant, vajina dokusunu aşındırarak vajina içine görünür hâle gelebilir. Bu durum vajinal mesh ekspozisyonu veya bant açıklığı olarak adlandırılır.
Hasta şu belirtileri yaşayabilir:

Küçük ve belirti oluşturmayan açıklıklar bazı hastalarda lokal tedaviyle takip edilebilir. Daha büyük veya belirti oluşturan açıklıklarda bandın açıkta kalan bölümünün çıkarılması ve vajinal dokunun onarılması gerekebilir.


Bant mesane veya üretraya açılabilir mi?


Nadiren bant mesane ya da üretra içine ilerleyebilir. Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, idrarda kan, ağrı, idrar yapma güçlüğü ve mesane taşı oluşumu gibi sorunlara yol açabilir.
Tanı için sistoskopi yapılabilir. Bandın endoskopik, vajinal veya farklı bir cerrahi yöntemle çıkarılması gerekebilir.


TOT sonrası kasık ve uyluk ağrısı neden olur?


TOT bandının kolları obturator bölgeden geçtiği için ameliyat sonrasında kasıkta veya uyluğun iç yüzünde ağrı görülebilir. Bu ağrı çoğu hastada geçici olabilir.
Sinir veya kas dokusundaki irritasyon nedeniyle ağrı daha uzun sürebilir. Kalıcı, şiddetli veya yürümeyi etkileyen ağrıda bandın konumu ve farklı ağrı nedenleri değerlendirilmelidir.


Cinsel ilişkide ağrı oluşabilir mi?


Vajinal kesi, nedbe dokusu, bant açıklığı, dokulardaki gerginlik veya kronik pelvik ağrı cinsel ilişki sırasında ağrıya neden olabilir.
Bu durumda vajinal muayene, bandın konumu ve vajinal dokuların durumu değerlendirilir. Tedavi lokal yaklaşımlardan bandın kısmen veya tamamen çıkarılmasına kadar değişebilir.


Ani sıkışma ve sık idrara çıkma başlayabilir mi?


TOT veya TVT stres tipi idrar kaçırmayı hedefler. Ameliyattan sonra bazı hastalarda daha önce var olan sıkışma şikâyetleri devam edebilir. Bazı hastalarda ise yeni başlayan ani sıkışma, sık idrara çıkma veya sıkışma tipi idrar kaçırma gelişebilir.
Bu belirtiler ortaya çıktığında idrar yolu enfeksiyonu, mesanede kalan idrar ve bandın oluşturduğu tıkanıklık gibi nedenler araştırılır.


İdrar kaçırma tekrar edebilir mi?


Ameliyat sonrasında stres tipi idrar kaçırma tamamen düzelmeyebilir veya yıllar içinde yeniden ortaya çıkabilir. Bandın yeterli destek sağlamaması, dokulardaki değişiklikler, kilo artışı, kronik öksürük ve yaşlanma sonucu etkileyebilir.
Tekrarlayan kaçırmada önce kaçırmanın gerçekten stres tipi olup olmadığı yeniden değerlendirilmelidir.


Sentetik Bant Güvenli midir?


TOT ve TVT'de kullanılan sentetik bant çoğunlukla polipropilen yapıda, kalıcı bir implanttır. Bant vücutta erimez ve cerrahi olarak çıkarılmadığı sürece yerinde kalır.
Orta üretra askıları uzun yıllardır kullanılmaktadır ve birçok hastada etkili olabilir. Bununla birlikte kullanılan materyale ve bandın yerleşimine bağlı kısa veya uzun süreli komplikasyonlar gelişebilir.
Cerrahi karar verilmeden önce hastaya şu konular açıklanmalıdır:

Vajinal mesh yasaklandı mı?


Pelvik organ sarkmasının tedavisinde kullanılan bazı transvajinal mesh ürünleriyle, stres tipi idrar kaçırmada kullanılan orta üretra askıları aynı işlem değildir.
Bazı ülkelerde pelvik organ sarkmasına yönelik belirli transvajinal mesh ürünleri piyasadan kaldırılmış veya kullanımları sınırlandırılmıştır. Bu düzenlemeler bütün TOT ve TVT bantlarının otomatik olarak yasaklandığı anlamına gelmez.
Bununla birlikte ülkelerin düzenlemeleri değişebilir. Kullanılacak ürünün onay durumu, cerrahi alternatifler ve olası riskler hasta ile açık biçimde konuşulmalıdır.


Bant tamamen çıkarılabilir mi?


Bant komplikasyon oluşturursa vajinal bölümünün, tek bir kolunun veya tamamının çıkarılması gerekebilir. Tam çıkarma, bandın retropubik ya da obturator alan boyunca uzanması nedeniyle teknik olarak daha kapsamlı olabilir.
Bant çıkarma işlemi sonrasında ağrı, idrar yolu belirtileri veya cinsel işlev sorunları tamamen düzelmeyebilir. Ayrıca stres tipi idrar kaçırma yeniden başlayabilir.


TOT ve TVT Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?


İyileşme süresi yapılan ameliyata, aynı seansta başka bir pelvik işlem uygulanıp uygulanmadığına ve komplikasyon gelişip gelişmemesine göre değişir.
İlk günlerde hafif vajinal kanama, lekelenme, kasıkta hassasiyet, idrar yaparken yanma ve yorgunluk görülebilir.


Vajinal kanama normal midir?


Vajinal kesiye bağlı hafif lekelenme veya az miktarda kanama erken dönemde görülebilir. Kanamanın giderek azalması beklenir.
Yoğun kanama, büyük pıhtılar, kötü kokulu akıntı veya giderek artan ağrı değerlendirme gerektirir.


İşe ne zaman dönülebilir?


Masa başı çalışan hastalar kendilerini iyi hissetmeleri hâlinde daha erken işe dönebilir. Uzun süre ayakta kalmayı, ağır kaldırmayı veya yoğun fiziksel aktiviteyi gerektiren işlerde daha uzun dinlenme gerekebilir.


Ağır kaldırmaya ve egzersize ne zaman başlanabilir?


Vajinal kesi ve çevre dokuların iyileşmesi için ağır kaldırma, koşma, yoğun egzersiz ve karın içi basıncı artıran hareketlerden belirli bir süre kaçınılması önerilir.
Süre, yapılan ek ameliyatlara ve hekimin değerlendirmesine göre değişir. “Birkaç hafta” genel bir aralık olarak kullanılabilir ancak her hasta için aynı değildir.


Cinsel ilişkiye ne zaman başlanabilir?


Vajinal kesi iyileşene, kanama ve ağrı sona erene kadar cinsel ilişkiye ara verilmesi önerilir. Bu süre çoğunlukla birkaç haftadır ancak muayene bulgularına göre değişebilir.
Erken cinsel ilişki vajinal keside açılma, kanama ve enfeksiyon riskini artırabilir.


Araç ne zaman kullanılabilir?


Anestezinin etkileri tamamen geçmeden, güçlü ağrı kesici kullanılırken veya ani hareketleri engelleyen kasık ağrısı varken araç kullanılmamalıdır.
Hastanın güvenli biçimde oturabilmesi, fren yapabilmesi ve dikkatini tam olarak verebilmesi gerekir.


Hangi Belirtilerde Doktora Başvurulmalıdır?


TOT veya TVT sonrasında aşağıdaki belirtilerden biri gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:

 

TOT mu, TVT mi?


TOT ve TVT arasında seçim yapılırken yalnızca ameliyatın kısa olması veya cerrahın alışkanlığı dikkate alınmamalıdır. Hastanın kaçırma tipi, üretral fonksiyonu, önceki ameliyatları, anatomisi ve risk tercihleri birlikte değerlendirilmelidir.
TVT'nin olası özellikleri:

TOT'nin olası özellikleri:

Bir yöntemin bütün kadınlarda kesin olarak daha iyi olduğu söylenemez. Seçim, kişiye özgü risk ve yarar değerlendirmesiyle yapılmalıdır.


TOT ve TVT'ye Alternatif Tedaviler Nelerdir?


Sentetik bant ameliyatı tek cerrahi seçenek değildir.


Pelvik taban kas eğitimi


Doğru uygulanan ve yeterli süre sürdürülen pelvik taban kas eğitimi, özellikle hafif ve orta şiddetteki kaçırmada ilk tedavi seçeneklerinden biridir.


Üretral dolgu maddesi enjeksiyonu


Üretra çevresine madde enjekte edilerek kapanma direncinin artırılması amaçlanır. Daha az invazivdir ancak etkinliği zamanla azalabilir ve tekrar uygulama gerekebilir.


Otolog fasya askısı


Hastanın kendi karın duvarı dokusundan hazırlanan bant üretra altına yerleştirilir. Sentetik mesh içermez. Ancak ameliyat daha kapsamlı olabilir ve işeme güçlüğü riski bulunabilir.


Burch kolposüspansiyonu


Mesane boynu ve vajina çevresindeki dokuların karın içerisinden desteklenmesine dayanır. Açık, laparoskopik veya robotik yöntemle uygulanabilir.


Vajinal destek araçları


Pesser gibi vajinal destek araçları, ameliyat istemeyen veya cerrahiye uygun olmayan seçilmiş hastalarda kullanılabilir.


TOT ve TVT Hakkında Sık Sorulan Sorular


TOT ameliyatı açık ameliyat mıdır?
Hayır. Vajinadaki küçük kesi ve kasık bölgesindeki küçük çıkış noktalarıyla uygulanır. Büyük bir karın kesisi yapılmaz.
TVT ameliyatında karın kesilir mi?
Alt karın bölgesinde bandın çıktığı küçük cilt kesileri oluşturulur ancak klasik açık karın ameliyatındaki gibi büyük bir kesi yapılmaz.
Bant ömür boyu vücutta mı kalır?
Sentetik bant kalıcı bir implanttır. Komplikasyon gelişmediği sürece rutin olarak çıkarılmaz.
Ameliyattan sonra idrar kaçırma tamamen geçer mi?
Birçok hastada belirgin düzelme sağlanabilir ancak tam iyileşme garantisi verilemez. Kaçırma devam edebilir veya zaman içinde yeniden başlayabilir.
TOT sonrası kasık ağrısı normal midir?
Erken dönemde hafif kasık veya uyluk ağrısı görülebilir. Giderek azalmayan, şiddetli veya yürümeyi etkileyen ağrı değerlendirilmelidir.
Bant cinsel ilişki sırasında hissedilir mi?
Normalde bandın hissedilmemesi beklenir. Vajinal açıklık, nedbe dokusu veya bandın yüzeye yaklaşması durumunda hasta veya partneri bandı hissedebilir.
TOT veya TVT ikinci kez yapılabilir mi?
Tekrarlayan stres tipi idrar kaçırmada ikinci cerrahi uygulanabilir. Ancak önce ilk bandın durumu, işeme fonksiyonu ve kaçırmanın tipi ayrıntılı olarak değerlendirilmelidir.
Ameliyat sıkışma tipi idrar kaçırmayı tedavi eder mi?
TOT ve TVT stres tipi idrar kaçırmayı hedefler. Ani sıkışma ve tuvalete yetişememe şikâyetleri devam edebilir veya yeni başlayabilir.
Ameliyat gebeliğe engel olur mu?
Ameliyat doğrudan gebeliği önlemek için yapılmaz. Ancak sonraki gebelik ve doğum pelvik tabana yük bindirerek ameliyat sonucunu etkileyebilir. Gebelik planı olan hastalarda zamanlama ayrıca değerlendirilmelidir.
TOT veya TVT Kararı Nasıl Verilmelidir?
TOT veya TVT kararı verilmeden önce idrar kaçırmanın stres tipi olduğunun doğrulanması gerekir. Hastanın sıkışma belirtileri, mesane boşaltma fonksiyonu, pelvik organ sarkması, önceki ameliyatları ve cerrahiden beklentileri değerlendirilmelidir.
Pelvik taban kas eğitimi ve uygun ameliyat dışı seçenekler hastayla konuşulmalıdır. Sentetik bandın kalıcı bir implant olduğu, mesh ile ilişkili komplikasyonların kısa veya uzun dönemde ortaya çıkabileceği ve mesh içermeyen alternatiflerin bulunduğu açıklanmalıdır.
TOT ve TVT'nin farklı komplikasyon profilleri vardır. TVT'de mesane yaralanması ve boşaltım güçlüğü, TOT'de ise kasık ve uyluk ağrısı daha belirgin olabilir. Tercih, bilgilendirilmiş onam ve ortak karar verme yaklaşımıyla yapılmalıdır.


İzmir'de TOT ve TVT Ameliyatı Değerlendirmesi


İnternette “İzmir ürolog”, “İzmir üroloji doktoru”, “İzmir TOT ameliyatı”, “İzmir TVT ameliyatı”, “İzmir kadınlarda idrar kaçırma tedavisi” veya “İzmir stres tipi idrar kaçırma tedavisi” gibi kelimelerle arama yapan kişiler için öncelikle idrar kaçırmanın stres tipi, sıkışma tipi ya da karışık tipte olup olmadığının doğru biçimde belirlenmesi önemlidir. TOT ve TVT ameliyatları özellikle öksürme, hapşırma, gülme, egzersiz yapma veya ağır kaldırma sırasında ortaya çıkan stres tipi idrar kaçırmayı tedavi etmeyi amaçlar; ani sıkışma hissiyle birlikte gelişen kaçırmalarda ise farklı tedavi seçenekleri gerekebilir. İzmir'de yapılacak ürolojik değerlendirmede hastanın şikâyetlerinin başlangıcı, kaçırmayı artıran durumlar, ped kullanımı, geçirilmiş doğumlar ve pelvik ameliyatlar sorgulanabilir; öksürük stres testi, idrar tahlili, işeme sonrasında mesanede kalan idrar miktarının ölçülmesi, pelvik muayene ve gerekli hastalarda ürodinamik inceleme birlikte ele alınabilir. Tedavi planında pelvik taban kas eğitimi, yaşam tarzı düzenlemeleri, üretral dolgu maddesi enjeksiyonu, TOT, TVT, otolog fasya askısı ve Burch kolposüspansiyonu gibi seçenekler hastanın anatomik özellikleri, mesane boşaltma fonksiyonu, önceki ameliyatları, genel sağlık durumu ve beklentilerine göre karşılaştırılmalıdır. TOT ve TVT'de kullanılan sentetik bandın kalıcı bir implant olduğu; işeme güçlüğü, mesane yaralanması, kasık ağrısı, vajinal bant açıklığı ve yeniden ameliyat gereksinimi gibi olası risklerin kişiden kişiye değişebileceği hastaya açıklanmalıdır. İnternet üzerinden ulaşılan bilgiler genel bir çerçeve sunabilir ancak hangi yöntemin uygun olduğuna muayene, tetkikler, bilgilendirilmiş onam ve ortak karar verme süreci sonrasında karar verilmelidir.