HAKKINDA ÜROLOJİK KANSERLER ÜROLOJİK HASTALIKLAR TANI YÖNTEMLERİ AMELİYATLAR BLOG İLETİŞİM

İdrarda kan görülmesi birçok kişinin korkmasına neden olan bir durumdur. Tuvalete çıktığında idrarının kırmızı, pembe veya kahverengi olduğunu fark eden kişiler çoğu zaman ciddi bir hastalıkla karşı karşıya olduklarını düşünür.

Gerçekten de idrarda kan görülmesi önemsenmesi gereken bir belirtidir. Ancak her zaman kanser anlamına gelmez.

Bazı durumlarda basit bir idrar yolu enfeksiyonu bile idrarda kana neden olabilir. Bazen ise altta yatan neden daha ciddi bir ürolojik hastalık olabilir.

Bu nedenle idrarda kan görülmesi durumunda yapılması gereken en doğru şey, nedenin araştırılmasıdır.

Tıp dilinde idrarda kan görülmesine hematüri adı verilir.

Hematüri bazen gözle görülebilecek kadar belirgin olabilir. Bazen de yalnızca mikroskobik inceleme sırasında fark edilir.

İdrarda kan görülmesi normal midir?

Hayır.

İdrarda kan görülmesi normal kabul edilmez.

Bazı kişiler bir kez gördüğü kanamayı önemsemeyebilir. Özellikle ağrı yoksa veya kanama kendiliğinden geçmişse doktora başvurmayı erteleyebilir.

Bu yaklaşım doğru değildir.

Çünkü idrardaki kanama:

gibi farklı nedenlerden kaynaklanabilir.

Kanamanın bir kez görülmüş olması bile değerlendirme gerektirebilir.

Özellikle 40 yaş üzerindeki kişilerde idrarda görülen kanama dikkatle araştırılmalıdır.

İdrarda kan nasıl görünür?

Kanamanın görünümü her hastada aynı değildir.

Bazı kişiler idrarın tamamen kırmızı olduğunu fark eder.

Bazıları ise yalnızca hafif pembe renk değişikliği görür.

Kanama şu şekillerde ortaya çıkabilir:

Özellikle pıhtılı kanama bazı durumlarda daha ayrıntılı değerlendirme gerektirebilir.

Ancak yalnızca kanın rengine bakılarak neden belirlenemez.

İdrarda kan görmek her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelir mi?

Hayır.

Bu durum her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmez.

Örneğin:

idrarda kan görülmesine neden olabilir.

Ancak önemli olan nokta şudur:

Kanamanın nedeni araştırılmadan "önemsizdir" demek mümkün değildir.

Çünkü bazı hastalarda idrarda görülen ilk belirti mesane kanseri veya böbrek tümörü gibi önemli hastalıkların habercisi olabilir.

Bu nedenle kanama mutlaka ciddiye alınmalıdır.

İdrarda kan görülmesinin en sık nedeni nedir?

Bu sorunun tek bir cevabı yoktur.

Çünkü neden yaşa, cinsiyete ve eşlik eden belirtilere göre değişebilir.

En sık nedenler şunlardır:

Genç yaşlarda enfeksiyonlar ve taş hastalığı daha sık görülür.

İleri yaşlarda ise prostat ve mesane kaynaklı nedenler daha ön plana çıkabilir.

İdrar yolu enfeksiyonu idrarda kana neden olur mu?

Evet.

İdrar yolu enfeksiyonları idrarda kan görülmesinin en sık nedenlerinden biridir.

Enfeksiyon sırasında idrar yollarında tahriş ve iltihap gelişebilir.

Bunun sonucunda küçük miktarlarda kanama oluşabilir.

Enfeksiyon varlığında genellikle şu belirtiler de görülür:

Bu belirtilerle birlikte görülen kanama enfeksiyonu düşündürebilir.

Ancak kesin tanı için değerlendirme gerekir.

Böbrek taşı idrarda kana neden olur mu?

Evet.

Böbrek taşları idrarda kan görülmesinin en yaygın nedenlerinden biridir.

Taş idrar yollarında ilerlerken yüzeyde tahrişe neden olabilir.

Bu tahriş sonucunda kanama oluşabilir.

Bazı hastalarda:

gibi belirtiler de eşlik eder.

Ancak her taş hastasında ağrı olmak zorunda değildir.

Bazen yalnızca idrarda kan görülmesi ilk belirti olabilir.

Mesane taşı idrarda kan yapar mı?

Evet.

Mesane taşları da hematüriye neden olabilir.

Özellikle taş mesane duvarına temas ettiğinde tahriş gelişebilir.

Bu durumda:

ortaya çıkabilir.

Mesane taşları özellikle ileri yaş erkeklerde ve prostat büyümesi bulunan kişilerde daha sık görülebilir.

Bu nedenle değerlendirme sırasında taş hastalığı da göz önünde bulundurulur.

Prostat büyümesi idrarda kana neden olabilir mi?

Evet.

Özellikle ileri yaş erkeklerde prostat büyümesi idrarda kanamanın nedenlerinden biri olabilir.

Prostat büyüdükçe prostat içerisindeki damar yapılarında değişiklikler oluşabilir.

Bazı hastalarda bu damarlar kolay kanayabilir.

Ancak önemli bir nokta vardır:

İdrarda kan görülen her erkekte nedeni prostat büyümesi olarak kabul etmek doğru değildir.

Çünkü aynı yaş grubunda mesane kanseri ve diğer ürolojik hastalıklar da görülebilir.

Bu nedenle değerlendirme yapılmadan kesin yorum yapılmamalıdır.

İdrarda kan kanser belirtisi olabilir mi?

Evet.

İdrarda kan görülmesi bazı ürolojik kanserlerin ilk belirtisi olabilir.

Bu nedenle özellikle erişkin yaşta ortaya çıkan ve nedeni bilinmeyen kanamalar mutlaka araştırılmalıdır.

İdrarda kanamaya neden olabilen kanserler arasında şunlar bulunur:

Ancak burada önemli bir nokta vardır.

İdrarda kan gören herkesin kanser olduğu anlamına gelmez.

Aslında idrarda kanamanın birçok farklı nedeni vardır. Ancak kanser olasılığı dışlanmadan güvenli bir yorum yapmak mümkün değildir.

Bu nedenle değerlendirme yapılması gerekir.

Mesane kanseri idrarda kan yapar mı?

Evet.

Mesane kanserinin en sık belirtisi ağrısız idrar kanamasıdır.

Birçok hasta ilk olarak idrarının kırmızı olduğunu fark eder.

Bazı kişilerde:

Sadece kanama görülür.

Bu nedenle özellikle ağrısız kanamalar dikkatle değerlendirilmelidir.

Mesane kanseri riski şu kişilerde daha yüksektir:

Bu nedenle özellikle risk faktörü bulunan kişilerde kanama ihmal edilmemelidir.

Böbrek kanseri idrarda kan yapar mı?

Evet.

Böbrek tümörleri de hematüriye neden olabilir.

Bazı hastalarda:

birlikte görülebilir.

Ancak günümüzde böbrek tümörlerinin önemli bir kısmı görüntüleme yöntemleri sırasında tesadüfen saptanmaktadır.

Yine de idrarda kan görülen hastalarda böbreklerin de değerlendirilmesi gerekir.

Bu nedenle ultrasonografi ve gerekli durumlarda ileri görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

Ağrısız idrar kanaması neden önemlidir?

Ürolojide en dikkat edilen belirtilerden biri budur.

Çünkü enfeksiyon veya taş hastalığında çoğu zaman:

gibi ek belirtiler bulunur.

Buna karşılık bazı mesane tümörlerinde hasta tamamen ağrısız şekilde kanama görebilir.

Bu nedenle şu ifade çok önemlidir:

Ağrısız idrar kanaması mutlaka araştırılması gereken bir bulgudur.

Kanama bir kez görülmüş olsa bile değerlendirme yapılmalıdır.

Kanamanın kendiliğinden geçmiş olması da araştırma gerekliliğini ortadan kaldırmaz.

Pıhtılı kanama ne anlama gelir?

İdrarla birlikte pıhtı görülmesi bazı durumlarda daha yoğun kanamaya işaret edebilir.

Pıhtı oluşabilmesi için belirli miktarda kanamanın gerçekleşmiş olması gerekir.

Pıhtılı kanama şu durumlarda görülebilir:

Ancak yalnızca pıhtının varlığına bakılarak neden belirlenemez.

Bu nedenle ayrıntılı değerlendirme gerekir.

Özellikle büyük pıhtılar idrar çıkışını da engelleyebilir.

Hangi ilaçlar idrarda kanamaya neden olabilir?

Bazı ilaçlar idrarda kan görülmesini kolaylaştırabilir.

Özellikle:

kanama riskini artırabilir.

Ancak burada önemli bir bilimsel nokta vardır.

Kan sulandırıcı kullanıyor olmak idrarda görülen kanamayı açıklamak için yeterli değildir.

Bu hata sık yapılır.

Hasta kan sulandırıcı kullanıyor olsa bile altta yatan başka bir neden bulunabilir.

Bu nedenle kanama yalnızca ilaca bağlanmamalıdır.

Ürolojik değerlendirme yine yapılmalıdır.

İdrarda kan görülünce ne yapılmalıdır?

Öncelikle panik yapılmamalıdır.

Ancak durum ciddiye alınmalıdır.

Özellikle aşağıdaki durumlarda gecikmeden üroloji değerlendirmesi gerekir:

Değerlendirme sırasında genellikle:

gibi yöntemlerden yararlanılır.

Amaç kanamanın gerçek nedenini ortaya çıkarmaktır.

Mikroskobik hematüri nedir?

Bazı kişiler idrarında hiç kan görmez.

Ancak yapılan idrar tahlilinde kırmızı kan hücreleri saptanabilir.

Bu duruma mikroskobik hematüri adı verilir.

Mikroskobik hematüri:

görülebilir.

Bu nedenle özellikle tekrarlayan mikroskobik hematüri durumlarında ileri değerlendirme gerekebilir.

Her mikroskobik hematüri kanser anlamına gelmez.

Ancak nedeni belirlenmelidir.

İdrarda kanama kendi kendine geçerse sorun yok mudur?

Hayır.

Bu çok önemli bir noktadır.

Birçok hasta kanama durduğunda sorunun çözüldüğünü düşünür.

Oysa özellikle mesane tümörlerinde kanama dönem dönem ortaya çıkabilir.

Kanamanın kaybolmuş olması altta yatan hastalığın ortadan kalktığı anlamına gelmez.

Bu nedenle:

Bir kez görülen idrar kanaması bile değerlendirme gerektirebilir.

Kanamanın geçmesini beklemek doğru yaklaşım değildir.

İdrarda kan için hangi testler yapılır?

İdrarda kan görülen bir hastada amaç yalnızca kanamayı görmek değil, kanamanın nedenini ortaya çıkarmaktır.

Bu nedenle değerlendirme birkaç aşamada yapılır.

Öncelikle hastanın:

ayrıntılı olarak sorgulanır.

Daha sonra çeşitli testler uygulanabilir.

En sık kullanılan incelemeler şunlardır:

Her hastaya aynı testlerin yapılması gerekmez.

İncelemeler hastanın risk durumuna göre planlanır.

İdrar tahlili neden önemlidir?

İdrar tahlili değerlendirmedeki ilk basamaklardan biridir.

Bu test sayesinde:

Bazı kişiler idrarında kan gördüğünü düşünse de aslında farklı nedenlerle renk değişikliği yaşamış olabilir.

Bu nedenle idrar tahlili önemli bir başlangıç incelemesidir.

Ultrasonografi idrardaki kanamanın nedenini gösterebilir mi?

Çoğu zaman önemli bilgiler sağlayabilir.

Ultrasonografi:

değerlendirmeye yardımcı olur.

Bu yöntemle:

tespit edilebilir.

Ancak her hastalık ultrason ile kesin olarak gösterilemez.

Bu nedenle bazı durumlarda ileri görüntüleme yöntemleri gerekebilir.

Bilgisayarlı tomografi ne zaman gerekir?

Bazı hastalarda daha ayrıntılı değerlendirme gerekir.

Özellikle:

durumlarında tomografi istenebilir.

Tomografi sayesinde:

daha ayrıntılı incelenebilir.

Özellikle üst idrar yollarındaki bazı hastalıkların değerlendirilmesinde önemli rol oynar.

Sistoskopi nedir?

Sistoskopi, mesanenin ve idrar kanalının kamera yardımıyla doğrudan incelenmesidir.

İdrarda kan görülen hastalarda en önemli değerlendirme yöntemlerinden biridir.

Bu işlem sırasında ince bir optik sistem kullanılarak idrar kanalından mesaneye girilir.

Böylece doktor:

doğrudan görebilir.

Bazı durumlarda görüntüleme yöntemlerinde fark edilmeyen küçük mesane tümörleri sistoskopi ile saptanabilir.

Bu nedenle özellikle belirli risk grubundaki hastalarda çok değerlidir.

Sistoskopi neden gerekli olabilir?

Bazı hastalar yalnızca ultrason yaptırmanın yeterli olduğunu düşünür.

Ancak bu her zaman doğru değildir.

Özellikle aşağıdaki durumlarda sistoskopi önemli olabilir:

Çünkü bazı küçük mesane lezyonları yalnızca sistoskopi sırasında görülebilir.

Bu nedenle birçok üroloji kılavuzunda sistoskopi önemli bir değerlendirme yöntemi olarak yer almaktadır.

Kadınlarda idrarda kan neden olur?

Kadınlarda da hematüri çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir.

En sık nedenler şunlardır:

Kadınlarda idrar yolu enfeksiyonları daha sık görüldüğü için hematürinin nedeni çoğu zaman enfeksiyon olabilir.

Ancak özellikle ileri yaş kadınlarda kanama yalnızca enfeksiyona bağlanmamalıdır.

Gerekli değerlendirmeler yapılmalıdır.

Erkeklerde idrarda kan neden olur?

Erkeklerde nedenler yaşa göre değişebilir.

Genç yaşlarda daha sık görülen nedenler:

olabilir.

İleri yaşlarda ise:

daha önemli hale gelir.

Bu nedenle yaş ve risk faktörleri değerlendirme sürecinde dikkate alınır.

İdrarda kanama ne zaman acil değerlendirme gerektirir?

Bazı durumlarda beklemeden sağlık kuruluşuna başvurmak gerekir.

Özellikle:

varsa acil değerlendirme gerekebilir.

Çünkü bazı pıhtılar idrar çıkışını engelleyebilir.

Bazı durumlarda ise enfeksiyon veya taş hastalığı acil müdahale gerektirebilir.

Sigara kullanan kişiler neden daha dikkatli olmalıdır?

Bu konu özellikle önemlidir.

Sigara, mesane kanseri için en güçlü risk faktörlerinden biridir.

Mesane kanseri olan hastaların önemli bir bölümünde sigara öyküsü bulunmaktadır.

Bu nedenle:

görülen idrar kanamaları daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Kanama ağrısız olsa bile araştırılmalıdır.

Üroloji uzmanının değerlendirmesi

İdrarda kan görülmesi her zaman kanser anlamına gelmez. Ancak normal de kabul edilmez.

İdrar yolu enfeksiyonlarından böbrek taşlarına kadar birçok farklı neden hematüriye yol açabilir. Bununla birlikte mesane kanseri ve böbrek tümörleri gibi önemli hastalıkların ilk belirtisi de idrarda kan olabilir.

Özellikle ağrısız kanamalar, pıhtılı kanamalar ve tekrarlayan hematüri durumlarında ayrıntılı ürolojik değerlendirme büyük önem taşır.

Kanamanın kendiliğinden geçmiş olması da araştırma gerekliliğini ortadan kaldırmaz.

Bu nedenle idrarda kan gören kişilerin değerlendirmeyi ertelememesi gerekir.

Hastaların en sık merak ettiği konu

İdrarında kan gören birçok kişi ilk olarak internette "İdrardan kan neden gelir?" sorusunu araştırır. Çoğu zaman da aklına hemen kanser gelir.

Gerçekte ise idrarda kanamanın çok sayıda nedeni vardır. Enfeksiyonlar, taş hastalığı, prostat problemleri ve böbrek hastalıkları bunların arasında yer alır. Ancak önemli olan nokta, kanamanın nedenini tahmin etmeye çalışmak değil, nedenini ortaya çıkarmaktır.

Özellikle ağrısız idrar kanaması mutlaka araştırılması gereken bir bulgudur. Çünkü bazı önemli ürolojik hastalıkların ilk belirtisi yalnızca idrarda görülen kan olabilir.

Bu nedenle idrarda kan görülmesi durumunda beklemek yerine üroloji uzmanına başvurmak en doğru yaklaşım olacaktır.

Prof. Dr. Emre Tüzel hakkında

Prof. Dr. Emre Tüzel, üroloji alanında uzun yıllara dayanan akademik ve klinik deneyime sahip bir hekimdir. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi mezunudur. Üroloji uzmanlık eğitimini Dokuz Eylül Üniversitesi'nde tamamlamıştır. Prostat hastalıkları, ürolojik kanserler, laparoskopik ve robotik cerrahi alanlarında çalışmaları bulunmaktadır. Günümüzde İzmir'de Özel Egepol Hastanesi'nde izmir üroloji doktoru ve izmir ürolog uzman hekim olarak hasta kabul etmektedir.