Kesik kesik işeme, idrar akımının sürekli ve güçlü şekilde ilerlemek yerine duraklayarak, yavaşlayarak veya birkaç kez kesilerek gelmesi durumudur. Erkeklerde ve kadınlarda görülebilir. Ancak özellikle ileri yaş erkeklerde daha sık ortaya çıkar.
Normal şartlarda idrar yaparken akımın kesintisiz olması beklenir. Mesane kasları kasılırken idrar kanalı yeterince açık olmalıdır. Bu sistemin herhangi bir bölümünde ortaya çıkan bir problem idrar akımının bozulmasına neden olabilir.
Birçok kişi zaman zaman yaşadığı bu durumu önemsemez. Ancak şikâyetin sık tekrarlaması veya giderek artması altta yatan bir sağlık sorununun habercisi olabilir.
Özellikle prostat hastalıkları, idrar kanalı darlıkları, enfeksiyonlar ve mesane problemleri kesik kesik işemenin en sık nedenleri arasında yer alır.
Kesik kesik işeme ne anlama gelir?
Kesik kesik işeme, idrarın tek seferde ve güçlü şekilde çıkamaması anlamına gelir.
Bazı kişiler idrar yaparken akımın birkaç kez durduğunu hisseder. Bazıları ise idrarın çok yavaş ilerlediğini fark eder.
Bu durum genellikle idrarın mesaneden çıkışını zorlaştıran bir engel bulunduğunu düşündürür.
Hastalar sıklıkla şu ifadeleri kullanır:
- İdrarım durup durup geliyor.
- İdrar yaparken beklemek zorunda kalıyorum.
- İdrarım bir geliyor bir kesiliyor.
- Mesanem tam boşalmıyor gibi hissediyorum.
Kesik kesik işeme tek başına bir hastalık değildir. Çoğu zaman başka bir sağlık probleminin belirtisi olarak ortaya çıkar.
Bu nedenle özellikle uzun süredir devam eden şikâyetlerde nedenin araştırılması gerekir.
Kesik kesik işeme normal midir?
Hayır.
Sağlıklı bir kişide idrar akımının güçlü ve sürekli olması beklenir.
Nadiren uzun süre idrar tutma sonrasında veya yoğun stres dönemlerinde geçici değişiklikler görülebilir. Ancak sürekli hale gelen kesik kesik işeme normal kabul edilmez.
Aşağıdaki belirtiler eşlik ediyorsa değerlendirme yapılmalıdır:
- İdrar akımında zayıflama
- İdrara başlamada gecikme
- Gece sık idrara çıkma
- Mesaneyi tam boşaltamama hissi
- İdrar sonrası damlama
- İdrarda yanma
Bu belirtiler altta yatan ürolojik bir sorunun işareti olabilir.
Özellikle daha önce olmayan bir değişikliğin ortaya çıkması önemlidir.
Prostat büyümesi kesik kesik işemeye neden olur mu?
Evet.
Erkeklerde kesik kesik işemenin en sık nedenlerinden biri iyi huylu prostat büyümesidir.
Prostat, mesanenin hemen altında bulunan ve idrar kanalını çevreleyen bir organdır.
Yaş ilerledikçe prostat büyüyebilir. Büyüyen prostat idrar kanalına baskı yapmaya başladığında idrarın geçişi zorlaşır.
Bunun sonucunda:
- İdrar akımı yavaşlar.
- İdrar durup durup gelir.
- İşeme süresi uzar.
- Mesane tam boşalamaz.
Özellikle 50 yaş sonrasında ortaya çıkan kesik kesik işeme şikâyetlerinde prostat büyümesi mutlaka değerlendirilmelidir.
Ancak her kesik kesik işeme sorununun nedeni prostat değildir.
Bu nedenle detaylı inceleme yapılmadan kesin yorum yapılmamalıdır.
Prostat büyümesinde başka hangi belirtiler görülür?
Kesik kesik işeme çoğu zaman tek başına ortaya çıkmaz.
Prostat büyümesine bağlı gelişen hastalarda farklı belirtiler de görülebilir.
En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
- Gece sık idrara çıkma
- İdrar akımında incelme
- İdrara başlamada gecikme
- Mesaneyi tam boşaltamama hissi
- İdrar sonrası damlama
- Ani sıkışma hissi
Bazı hastalar başlangıçta yalnızca gece tuvalete kalktıklarını fark eder.
Zaman içinde idrar akımı da etkilenmeye başlayabilir.
Bu nedenle belirtilerin bütün olarak değerlendirilmesi gerekir.
İdrar kanalı darlığı kesik kesik işemeye yol açar mı?
Evet.
İdrar kanalı darlığı, özellikle genç ve orta yaş erkeklerde önemli nedenlerden biridir.
İdrar kanalı çeşitli nedenlerle daralabilir. Kanal daraldığında idrarın dışarı çıkışı zorlaşır.
Bu durumda kişi güçlü ve kesintisiz bir akım oluşturamaz.
İdrar kanalı darlığında görülebilen belirtiler şunlardır:
- İnce idrar akımı
- Kesik kesik işeme
- İdrara başlamada zorlanma
- Uzun sürede işeme
- Çatallı işeme
- Sık enfeksiyon geçirme
Darlığın nedeni bazen eski enfeksiyonlar olabilir.
Bazı durumlarda geçirilmiş ameliyatlar veya travmalar da etkili olabilir.
Bu nedenle uzun süredir devam eden belirtiler ihmal edilmemelidir.
İdrar yolu enfeksiyonu kesik kesik işemeye neden olur mu?
Evet.
İdrar yolu enfeksiyonları hem erkeklerde hem de kadınlarda işeme düzenini bozabilir. Özellikle mesane ve idrar kanalını etkileyen enfeksiyonlar sırasında idrar akımında değişiklikler ortaya çıkabilir.
Enfeksiyon nedeniyle idrar yollarında tahriş ve ödem gelişebilir. Bu durum kişinin idrar yaparken zorlanmasına veya akımın düzensiz hale gelmesine neden olabilir.
İdrar yolu enfeksiyonu olan kişilerde şu belirtiler görülebilir:
- İdrar yaparken yanma
- Sık idrara çıkma
- Ani sıkışma hissi
- Kasık ağrısı
- Bulanık idrar
- Kötü kokulu idrar
- Ateş
Bazı hastalar enfeksiyon sırasında idrarın tam boşalmadığını düşünür. Bazıları ise akımın kesintili hale geldiğini fark eder.
Özellikle kesik kesik işemeye yanma hissi eşlik ediyorsa enfeksiyon ihtimali mutlaka değerlendirilmelidir.
Tedavi edilmeyen enfeksiyonlar zamanla böbreklere kadar ilerleyebilir. Bu nedenle belirtiler ortaya çıktığında uzman değerlendirmesi önemlidir.
Mesane tam boşalmıyorsa ne olur?
Kesik kesik işemenin önemli nedenlerinden biri de mesanenin tam boşalamamasıdır.
Normal şartlarda kişi idrar yaptıktan sonra mesanenin büyük bölümü boşalır. Ancak bazı hastalıklarda içeride idrar kalabilir.
Mesanede sürekli idrar kalması şu sorunlara yol açabilir:
- Sık idrara çıkma
- Gece sık idrara kalkma
- Kesik kesik işeme
- İdrar sonrası damlama
- Tekrarlayan enfeksiyonlar
Özellikle prostat büyümesi olan erkeklerde bu durum sık görülür.
Mesanede kalan idrar miktarı arttıkça kişi kısa süre sonra yeniden tuvalete gitme ihtiyacı hissedebilir.
Bazı hastalar idrar yaptıktan birkaç dakika sonra tekrar idrar yapma isteği duyduklarını ifade eder.
Bu nedenle ürolojik değerlendirmelerde yalnızca prostatın büyüklüğüne değil, mesanede kalan idrar miktarına da bakılır.
İdrar yolu taşları kesik kesik işemeye neden olur mu?
Evet.
İdrar yollarında bulunan taşlar bazen idrar akımını doğrudan etkileyebilir.
Özellikle mesane içerisinde bulunan taşlar veya idrar kanalına yakın bölgelerde yerleşen taşlar işeme sırasında çeşitli sorunlara yol açabilir.
Taş hastalarında görülebilen belirtiler şunlardır:
- İdrarda kan
- Şiddetli ağrı
- Kesik kesik işeme
- Ani idrar kesilmesi
- İdrar yaparken zorlanma
Bazı hastalar taşın pozisyonuna bağlı olarak idrar akımının bir gelip bir kesildiğini tarif eder.
Bu durum özellikle mesane taşlarında görülebilir.
Ağrı ile birlikte ortaya çıkan kesik kesik işeme şikâyetlerinde taş hastalığı da değerlendirilmelidir.
İdrar akışı neden durup durup gelir?
Bu durumun birçok farklı nedeni olabilir.
İdrarın düzenli şekilde çıkabilmesi için mesane kaslarının güçlü çalışması ve idrar kanalının açık olması gerekir.
Bu sistemlerden biri bozulduğunda akım kesintili hale gelebilir.
En sık nedenler şunlardır:
- Prostat büyümesi
- İdrar kanalı darlığı
- Mesane kası zayıflığı
- Taş hastalığı
- Enfeksiyonlar
- Nörolojik hastalıklar
Bazı kişiler işeme sırasında birkaç kez duraksama yaşar. Bazıları ise akımın tamamen kesildiğini ve yeniden başladığını hisseder.
Özellikle uzun süredir devam eden akım bozuklukları değerlendirilmelidir.
Çünkü bu belirtiler zamanla ilerleyebilir.
Mesane kaslarının zayıflaması kesik kesik işemeye neden olur mu?
Evet.
Mesane yalnızca idrar depolayan bir organ değildir. Aynı zamanda güçlü bir kas yapısına sahiptir.
İdrarın dışarı atılabilmesi için mesanenin yeterince güçlü kasılması gerekir.
Bazı durumlarda mesane kasları görevini tam olarak yerine getiremez.
Bu durumda:
- İdrar akımı yavaşlar
- İşeme süresi uzar
- Mesane tam boşalamaz
- Kesik kesik işeme görülebilir
Mesane kası zayıflığına neden olabilecek durumlar arasında şunlar bulunur:
- İleri yaş
- Diyabet
- Omurilik hastalıkları
- Sinir sistemi hastalıkları
- Uzun süreli mesane problemleri
Bu nedenle yalnızca prostat değil, mesanenin çalışma kapasitesi de değerlendirilmelidir.
Kesik kesik işeme hangi yaşlarda görülür?
Kesik kesik işeme her yaşta ortaya çıkabilir.
Ancak nedenleri yaşa göre değişebilir.
Genç yaşlarda daha sık görülen nedenler:
- İdrar yolu enfeksiyonları
- İdrar kanalı darlıkları
- Prostat iltihapları
- Taş hastalıkları
Orta yaşlarda:
- Mesane fonksiyon bozuklukları
- Kronik prostat problemleri
daha sık görülür.
İleri yaşlarda ise en önemli nedenlerden biri prostat büyümesidir.
Özellikle 50 yaş sonrasında ortaya çıkan kesik kesik işeme şikâyetlerinde prostat mutlaka değerlendirilmelidir.
Ancak yalnızca yaşa bakarak tanı koymak mümkün değildir.
Her hastanın belirtileri ve risk faktörleri ayrı değerlendirilmelidir.
Kadınlarda kesik kesik işeme neden olur?
Kesik kesik işeme yalnızca erkeklere özgü bir durum değildir.
Kadınlarda da çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir.
En sık nedenler şunlardır:
- İdrar yolu enfeksiyonları
- Mesane sarkması
- Pelvik taban kas problemleri
- Mesane fonksiyon bozuklukları
- İdrar yolu taşları
Özellikle doğum yapmış kadınlarda pelvik taban desteğinin azalmasına bağlı olarak işeme problemleri görülebilir.
Kadınlarda ortaya çıkan uzun süreli işeme değişiklikleri de mutlaka değerlendirilmelidir.
Çünkü erken dönemde tanı konulması tedavi başarısını artırabilir.
Kesik kesik işeme tehlikeli midir?
Kesik kesik işeme her zaman ciddi bir hastalık anlamına gelmez. Ancak uzun süre devam eden veya giderek artan şikâyetler mutlaka araştırılmalıdır.
Bazı kişiler yıllarca bu durumu yaşamasına rağmen doktora başvurmaz. Bunun nedeni çoğu zaman yaşlanmanın doğal bir sonucu olduğunu düşünmeleridir.
Oysa kesik kesik işeme bazen şu problemlerin habercisi olabilir:
- İleri prostat büyümesi
- İdrar kanalı darlığı
- Mesane fonksiyon bozukluğu
- İdrar yolu taşları
- Kronik enfeksiyonlar
Özellikle aşağıdaki belirtiler eşlik ediyorsa durum daha ciddi değerlendirilebilir:
- İdrarda kan görülmesi
- Şiddetli ağrı
- İdrar yapamama
- Ateş
- Sık enfeksiyon geçirme
- Mesaneyi boşaltamama hissi
Bu nedenle şikâyetin nedeni belirlenmeden normal kabul edilmemesi gerekir.
Kesik kesik işeme hangi hastalıkların belirtisi olabilir?
Bu belirti tek bir hastalığa özgü değildir.
Birçok farklı sağlık sorunu benzer şikâyetlere yol açabilir.
Kesik kesik işemenin en sık nedenleri şunlardır:
- İyi huylu prostat büyümesi
- Prostat iltihabı
- İdrar kanalı darlığı
- İdrar yolu enfeksiyonları
- Mesane taşı
- Böbrek taşı
- Mesane kası zayıflığı
- Nörolojik hastalıklar
Özellikle erkeklerde prostat kaynaklı sorunlar ön planda olsa da her hastada aynı neden bulunmaz.
Bu nedenle yalnızca belirtilere bakarak teşhis koymak mümkün değildir.
Doğru tedavi için öncelikle sorunun kaynağının belirlenmesi gerekir.
Kesik kesik işeme için hangi testler yapılır?
Tanı süreci hastanın şikâyetlerinin ayrıntılı olarak değerlendirilmesiyle başlar.
Daha sonra gerekli görülen testler planlanır.
En sık kullanılan yöntemler şunlardır:
- İdrar tahlili
- İdrar kültürü
- Kan testleri
- PSA testi
- Ultrasonografi
- Üroflowmetri
- Sistoskopi
- Ürodinami incelemeleri
Özellikle üroflowmetri, idrar akım hızını ölçen önemli bir testtir.
Bu test sayesinde idrarın ne kadar güçlü çıktığı ve olası bir tıkanıklık bulunup bulunmadığı değerlendirilebilir.
Ultrason ise prostat büyüklüğü ve mesanede kalan idrar miktarı hakkında önemli bilgiler verir.
Üroflowmetri nedir ve neden yapılır?
Kesik kesik işeme şikâyeti olan kişilerde sık kullanılan testlerden biri üroflowmetridir.
Bu test sırasında kişi özel bir cihaza idrar yapar.
Cihaz:
- İdrar akım hızını
- İşeme süresini
- Toplam idrar miktarını
ölçer.
Normalde idrar akımının belirli bir hızın üzerinde olması beklenir.
Akım hızının düşmesi prostat büyümesi veya idrar kanalı darlığı gibi durumları düşündürebilir.
Test ağrısızdır ve kısa sürede tamamlanır.
Bu nedenle ürolojik değerlendirmelerde sık tercih edilir.
Kesik kesik işeme nasıl tedavi edilir?
Tedavi tamamen altta yatan nedene göre planlanır.
Çünkü kesik kesik işeme bir hastalık değil, bir belirtidir.
Örneğin:
- Prostat büyümesi varsa ilaç veya cerrahi tedavi uygulanabilir.
- Enfeksiyon varsa antibiyotik tedavisi verilir.
- İdrar kanalı darlığında girişimsel yöntemler kullanılabilir.
- Taş hastalığında taşın yerine göre tedavi planlanır.
- Mesane fonksiyon bozukluklarında farklı tedavi seçenekleri uygulanabilir.
Bu nedenle internetten önerilen ilaçları kullanmak doğru değildir.
Öncelikle doğru tanı konulmalıdır.
Kesik kesik işeme kendiliğinden geçer mi?
Bunun cevabı altta yatan nedene göre değişir.
Geçici enfeksiyonlar veya kısa süreli tahriş durumlarında belirtiler düzelebilir.
Ancak prostat büyümesi, idrar kanalı darlığı veya mesane fonksiyon bozukluğu gibi nedenlerde kendiliğinden düzelme beklemek doğru değildir.
Uzun süre devam eden işeme problemleri zamanla:
- Mesane fonksiyonlarını bozabilir
- Enfeksiyon riskini artırabilir
- Yaşam kalitesini düşürebilir
Bu nedenle belirtiler birkaç gün içinde düzelmiyorsa değerlendirme yapılmalıdır.
Ne zaman doktora başvurmak gerekir?
Birçok kişi işeme alışkanlıklarındaki değişiklikleri önemsemez.
Ancak bazı belirtiler mutlaka değerlendirilmelidir.
Şu durumlarda üroloji uzmanına başvurulmalıdır:
- Sürekli kesik kesik işeme
- İdrara başlamada zorlanma
- İdrar akımında belirgin zayıflama
- Gece sık idrara çıkma
- İdrarda kan görülmesi
- İdrar yaparken ağrı
- Mesaneyi boşaltamama hissi
- İdrar yapamama
Erken dönemde yapılan değerlendirme birçok hastalığın daha kolay tedavi edilmesini sağlayabilir.
Üroloji uzmanının değerlendirmesi
Kesik kesik işeme özellikle erkeklerde prostat büyümesinin önemli belirtilerinden biri olabilir. Ancak tek neden prostat değildir. İdrar kanalı darlıkları, enfeksiyonlar, taş hastalıkları ve mesane fonksiyon bozuklukları da benzer şikâyetlere yol açabilir.
İdrar akımında belirgin değişiklik fark eden kişilerin bu durumu yaşlanmanın doğal sonucu olarak değerlendirmemesi gerekir. Özellikle şikâyetler ilerliyorsa veya yaşam kalitesini etkiliyorsa ürolojik değerlendirme yapılmalıdır.
Erken tanı sayesinde hem belirtiler kontrol altına alınabilir hem de daha ciddi sorunların önüne geçilebilir.
Tedavi sürecinde bilinmesi gerekenler
Kesik kesik işeme birçok kişinin düşündüğünden daha yaygın bir şikâyettir. Özellikle 50 yaş sonrasında erkeklerde görülme sıklığı belirgin şekilde artar. Bununla birlikte her kesik kesik işeme prostat büyümesi anlamına gelmez.
Bu nedenle belirtilerin nedenini öğrenmeden tedavi yöntemleri hakkında karar vermek doğru değildir. Bazı hastalarda basit bir enfeksiyon söz konusu olabilirken bazı kişilerde prostat büyümesi veya idrar kanalı darlığı gibi daha farklı nedenler bulunabilir.
Kesik kesik işeme, vücudun verdiği önemli bir uyarı olarak değerlendirilmelidir. Erken dönemde yapılan ürolojik değerlendirme hem doğru tanının konulmasını sağlar hem de ileride oluşabilecek komplikasyonların önlenmesine yardımcı olur.
İdrar akımında belirgin değişiklik yaşayan kişilerin uzman değerlendirmesini ertelememesi en doğru yaklaşım olacaktır.
Prof. Dr. Emre Tüzel hakkında
Prof. Dr. Emre Tüzel, üroloji alanında uzun yıllara dayanan akademik ve klinik deneyime sahip bir hekimdir. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi mezunudur. Üroloji uzmanlık eğitimini Dokuz Eylül Üniversitesi'nde tamamlamıştır. Prostat hastalıkları, ürolojik kanserler, laparoskopik ve robotik cerrahi alanlarında çalışmaları bulunmaktadır. Günümüzde İzmir'de Özel Egepol Hastanesi'nde izmir üroloji doktoru ve uzman hekimi olarak hasta kabul etmektedir.
